Điều kiện, tiêu chuẩn của chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Điều kiện, tiêu chuẩn của chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang làm việc tại một doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và được công ty dự kiến bổ nhiệm vào vị trí chuyên gia tính toán. Tuy nhiên, tôi chưa rõ pháp luật hiện hành quy định những điều kiện, tiêu chuẩn nào đối với chức danh này, đặc biệt là về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và các chứng chỉ nghề nghiệp cần có. Tôi cũng băn khoăn liệu có yêu cầu nào về việc được cơ quan nhà nước chấp thuận hoặc đáp ứng các điều kiện duy trì trong quá trình đảm nhiệm chức vụ hay không. Trường hợp không đáp ứng đủ tiêu chuẩn thì doanh nghiệp có được bổ nhiệm hay tiếp tục sử dụng người đó làm chuyên gia tính toán không? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
1. Bảo hiểm phi nhân thọ là gì?
Trả lời:
1. Bảo hiểm phi nhân thọ là gì?
Hiện nay, cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội, nhu cầu tham gia bảo hiểm để phòng ngừa rủi ro ngày càng trở nên phổ biến. Bên cạnh bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ là loại hình được nhiều cá nhân, tổ chức lựa chọn nhằm bảo vệ tài sản và giảm thiểu thiệt hại tài chính khi xảy ra sự cố bất ngờ. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm pháp lý của loại hình bảo hiểm này. Vì vậy, việc xác định đúng nội dung bảo hiểm phi nhân thọ có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tham gia và sử dụng dịch vụ bảo hiểm. Cụ thể, khoản 14 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 giải thích như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
14. Bảo hiểm phi nhân thọ là loại hình bảo hiểm cho những thiệt hại về tài sản và những tổn thất khác hoặc trách nhiệm dân sự đối với người thứ ba.”
Theo đó, có thể hiểu bảo hiểm phi nhân thọ là loại hình bảo hiểm cho những thiệt hại về tài sản và những tổn thất khác hoặc trách nhiệm dân sự đối với người thứ ba. Nói cách khác, khi tài sản của người tham gia bảo hiểm bị hư hỏng, mất mát do các rủi ro được thỏa thuận trong hợp đồng như cháy nổ, tai nạn, thiên tai hoặc khi người tham gia phải bồi thường cho bên thứ ba do lỗi của mình, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ xem xét chi trả trong phạm vi bảo hiểm. Một số sản phẩm phổ biến của bảo hiểm phi nhân thọ có thể kể đến như bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm hàng hóa và bảo hiểm trách nhiệm dân sự,...
Nhìn chung, bảo hiểm phi nhân thọ là công cụ tài chính quan trọng giúp bảo vệ tài sản, bù đắp tổn thất và hỗ trợ thực hiện trách nhiệm dân sự đối với người thứ ba khi có rủi ro phát sinh. Đây là loại hình bảo hiểm có phạm vi ứng dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày cũng như trong hoạt động kinh doanh của tổ chức, cá nhân. Việc hiểu rõ khái niệm và bản chất của bảo hiểm phi nhân thọ sẽ giúp người tham gia lựa chọn đúng sản phẩm, bảo đảm quyền lợi của mình khi cần thiết. Đồng thời, sự phát triển của bảo hiểm phi nhân thọ cũng góp phần xây dựng môi trường kinh tế an toàn, ổn định và bền vững hơn.
2. Điều kiện, tiêu chuẩn của chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Trong hoạt động bảo hiểm phi nhân thọ và tái bảo hiểm, chuyên gia tính toán đóng vai trò như một “kiến trúc sư tài chính”, giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro, xác định mức phí bảo hiểm, dự phòng nghiệp vụ và bảo đảm khả năng thanh toán. Nhận thức được tầm quan trọng của vị trí này, pháp luật đã xây dựng lộ trình nâng cao tiêu chuẩn nghề nghiệp nhằm tiệm cận các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực tính toán bảo hiểm. Cụ thể, tại Điều 30 Nghị định số 46/2023/NĐ-CP ngày 01/7/2023 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm (sau đây gọi tắt là “Nghị định số 46/2023/NĐ-CP”) được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 31, Điều 13 Nghị định số 97/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 46/2023/NĐ-CP đã chi tiết như sau:
“Điều 30. Điều kiện, tiêu chuẩn của chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam
1. (bị bãi bỏ).
2. Là thành viên (Associate) của Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế; hoặc có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ và có bằng chứng chứng minh đã thi đạt tối thiểu 02 môn thi (exam) của một trong các Hội sau: Hội các nhà tính toán bảo hiểm Vương quốc Anh, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Hoa Kỳ, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Úc, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Ca-na-đa hoặc các bằng chứng chứng minh đã thi đạt các môn thi theo khóa học, chương trình đào tạo chuyên ngành tính toán được các Hội trên công nhận tương đương với 02 môn thi của Hội.
Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải tối thiểu là thành viên (Associate) của một trong những Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế và không vi phạm quy tắc đạo đức hành nghề tính toán bảo hiểm.
Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2028, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải là thành viên chính thức (Fellow) được đào tạo về tính toán trong lĩnh vực bảo hiểm của Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế và không vi phạm quy tắc đạo đức hành nghề tính toán bảo hiểm.
3. Là người lao động tại doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam.
4. Cư trú tại Việt Nam trong thời gian đương nhiệm.
5. Quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này có hiệu lực sau 01 năm kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực.”
Theo đó, chuyên gia tính toán phải là thành viên (Associate) của Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế; hoặc có tối thiểu 05 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ và có bằng chứng chứng minh đã thi đạt tối thiểu 02 môn thi (exam) của một trong các Hội sau: Hội các nhà tính toán bảo hiểm Vương quốc Anh, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Hoa Kỳ, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Úc, Hội các nhà tính toán bảo hiểm Ca-na-đa hoặc các bằng chứng chứng minh đã thi đạt các môn thi theo khóa học, chương trình đào tạo chuyên ngành tính toán được các Hội trên công nhận tương đương với 02 môn thi của Hội. Nội dung này thể hiện sự linh hoạt của nhà làm luật trong giai đoạn chuyển tiếp, vừa bảo đảm yêu cầu về năng lực chuyên môn, vừa tạo điều kiện cho đội ngũ nhân sự trong nước từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn nghề nghiệp quốc tế.
Đáng chú ý, kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải tối thiểu là thành viên (Associate) của một trong những Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế và không vi phạm quy tắc đạo đức hành nghề tính toán bảo hiểm. Sự ghi nhận này đã đánh dấu bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành bảo hiểm. Không chỉ yêu cầu về kiến thức chuyên môn, pháp luật còn nhấn mạnh yếu tố đạo đức nghề nghiệp nhằm bảo đảm tính độc lập, trung thực và khách quan trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ tính toán bảo hiểm.
Tiếp đó, kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2028, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải là thành viên chính thức (Fellow) được đào tạo về tính toán trong lĩnh vực bảo hiểm của Hội các nhà tính toán bảo hiểm đang là thành viên chính thức của Hội các nhà tính toán bảo hiểm quốc tế và không vi phạm quy tắc đạo đức hành nghề tính toán bảo hiểm. Đây là yêu cầu ở mức độ cao nhất đối với nghề nghiệp tính toán bảo hiểm. Quy định này cho thấy định hướng của Nhà nước trong việc xây dựng đội ngũ chuyên gia có trình độ ngang tầm quốc tế, đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng phức tạp của thị trường bảo hiểm hiện đại.
Bên cạnh yêu cầu về trình độ và tư cách nghề nghiệp, chuyên gia tính toán phải là người lao động tại doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, cư trú tại Việt Nam trong thời gian đương nhiệm. Nhằm bảo đảm chuyên gia tính toán có sự gắn bó trực tiếp với hoạt động của doanh nghiệp, hiểu rõ tình hình tài chính, nghiệp vụ và chịu trách nhiệm đối với các báo cáo, đánh giá chuyên môn mà mình thực hiện. Đồng thời, giúp chuyên gia tính toán có thể thường xuyên theo dõi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh và phối hợp hiệu quả với cơ quan quản lý nhà nước cũng như các bộ phận chuyên môn liên quan. Nhưng cần lưu ý rằng nội dung ghi nhận này này có hiệu lực sau 01 năm kể từ ngày Nghị định số 46/2023/NĐ-CP có hiệu lực.
Như vậy, Điều 30 Nghị định số 46/2023/NĐ-CP đã thiết lập một lộ trình rõ ràng và ngày càng chặt chẽ đối với chuyên gia tính toán trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ và tái bảo hiểm. Từ yêu cầu về kinh nghiệm thực tiễn, chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế đến tiêu chuẩn Associate và Fellow, các quy định này đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng chuyên môn, chuẩn hóa đội ngũ nhân sự theo thông lệ quốc tế. Qua đó, góp phần tăng cường năng lực quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn tài chính cho doanh nghiệp bảo hiểm và thúc đẩy sự phát triển ổn định, bền vững của thị trường bảo hiểm Việt Nam.
Trân trọng./.