NGUỒN ÁN LỆ VỀ VIỆC YÊU CẦU TUYÊN BỐ HỢP ĐỒNG VÔ HIỆU (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 59/2023/DS-GĐT)

Quyết định giám đốc thẩm số 59/2023/DS-GĐT ngày 16/3/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh hủy Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu.

Nội dung hủy án:

[4] Xét thấy, thửa đất số 143 được ông Th1., bà Gi. thế chấp cho Ngân hàng S. để bảo đảm cho khoản vay 2.000.000.000 đồng, trước thời điểm Tòa án thụ lý giải quyết tranh chấp giữa nguyên đơn với bị đơn về số tiền 600.000.000 đồng. Tính đến ngày 04/5/2021, thì khoản nợ của ông Th1., bà Gi. đối với Ngân hàng S. đã quá hạn 69 ngày nên khi nhận tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Đ., bà T. là 2.900.000.000 đồng, ông Th1. và bà Gi. đã thanh toán cho Ngân hàng S. 2.300.000.000 đồng, đồng thời giải chấp tài sản, thực hiện thủ tục chuyển nhượng. Như vậy, giao dịch giữa ông Th1., bà Gi. với ông Đ., bà T. là có thật, không giả tạo. Số tiền chuyển nhượng nhà đất này đã được ưu tiên thanh toán khoản nợ có đảm bảo cho Ngân hàng là hợp lý nên không thể cho rằng đây là việc trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Do đó, việc Tòa án sơ thẩm, phúc thẩm nhận định giao dịch này có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ thanh toán nợ đối với nguyên đơn nên tuyên vô hiệu giao dịch trên là không chính xác. Đối với số tiền 600.000.000 đồng còn lại sau khi ông Th1., bà Gi. đã thanh toán cho Ngân hàng S., trường hợp nguyên đơn cho rằng bị đơn không dùng số tiền này thanh toán nợ cho nguyên đơn do xác định được bị đơn xác lập giao dịch khác để chuyển dịch tài sản là số tiền trên nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho nguyên đơn, thì có quyền yêu cầu tòa án xem xét tuyên giao dịch đó vô hiệu.

[5] Ngoài ra, Tòa án sơ thẩm, phúc thẩm còn có vi phạm về thủ tục tố tụng dân sự, cụ thể: việc xác định tư cách tham gia tố tụng của Ngân hàng N. – Chi nhánh C., Phòng giao dịch Phường 8 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án là không chính xác vì phòng giao dịch, chi nhánh của ngân hàng không có tư cách pháp nhân; còn đối với người đại diện hợp pháp của ngân hàng, hồ sơ vụ án chỉ có Bản tự khai ngày 15/02/2022 do ông L. - Phó Trưởng phòng giao dịch Phường 8 tự khai, trong đó ghi: “Là: Đại diện người có ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”, ký tên người khai là Phó Trưởng Phòng giao dịch phường 8, đóng dấu của Phòng giao dịch Phường 8 - Chi nhánh C. - Ngân hàng N. mà không có tài liệu hợp lệ nào thể hiện về người đại diện hợp pháp.