ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC TUYÊN BỐ HỢP ĐỒNG DÂN SỰ VÔ HIỆU TRONG TRƯỜNG HỢP ĐƯƠNG SỰ KHÔNG CÓ YÊU CẦU

Tình huống pháp lý:

Thực tiễn xét xử cho thấy các Tòa án chưa thống nhất cách giải quyết trong trường hợp xét thấy hợp đồng dân sự vô hiệu thì Tòa án có quyền tuyên hợp đồng vô hiệu không khi các đương sự không có yêu cầu xem xét về vấn đề này, cụ thể: Quan điểm thứ nhất cho rằng, đương sự có quyền quyết định việc khởi kiện, phản tố, yêu cầu độc lập; Tòa án chỉ thụ lý giải quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó. Quan điểm thứ hai cho rằng, khi có căn cứ xác định hợp đồng vô hiệu thì Tòa án phải tuyên bố hợp đồng vô hiệu mà không phụ thuộc vào việc đương sự có yêu cầu tuyên bố hợp đồng thế chấp vô hiệu hay không.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[14] Xét hợp đồng chuyển nhượng nhà đất ngày 4-12-1993 giữa vợ chồng ông Lê T, bà Kim Thị Hồng Đ với bà Trần Thị Bích Đ là hợp đồng giả tạo, che đậy hợp đồng thực tế là hợp đồng chuyển nhượng nhà đất giữa vợ chồng ông Nguyễn Văn B, bà Nguyễn Thị Bích V với vợ chồng ông Lê T, bà Kim Thị Hồng Đ. Trong vụ án này, các đương sự không yêu cầu xem xét hợp đồng trên, nhưng để giải quyết triệt để vụ án, thấy cần thiết tuyên hủy hợp đồng chuyển nhượng nhà đất ngày 4-12-1993 giữa vợ chồng ông Lê T, bà Kim Thị Hồng Đ với bà Trần Thị Bích Đ.”