Đề xuất Án lệ về việc xác định yêu cầu phản tố của bị đơn
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC XÁC ĐỊNH YÊU CẦU PHẢN TỐ CỦA BỊ ĐƠN
Tình huống pháp lý:
Trong khoa học pháp lý, yêu cầu phản tố được hiểu là yêu cầu của bị đơn đối với nguyên đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập. Theo quy định tại khoản 2 Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì: “2. Yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập được chấp nhận khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập; b) Yêu cầu phản tố được chấp nhận dẫn đến loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập; c) Giữa yêu cầu phản tố và yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có sự liên quan với nhau và nếu được giải quyết trong cùng một vụ án thì làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn”. Tuy nhiên, thực tiễn xét xử tại các Tòa án cho thấy vẫn có sự nhầm lẫn giữa yêu cầu phản tố của bị đơn với ý kiến của bị đơn đối với yêu cầu của nguyên đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập dẫn đến việc có trường hợp bị đơn nêu ý kiến đối với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập nhưng Tòa án lại xem xét, giải quyết như yêu cầu phản tố của bị đơn; hoặc bị đơn có yêu cầu phản tố nhưng Tòa án lại không xem xét yêu cầu này.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[26]… Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu không công nhận tư cách thành viên Công ty TNHH K đối với các bị đơn do những người này không góp vốn vào công ty. Bị đơn yêu cầu công nhận các bị đơn là thành viên của Công ty TNHH K. Tòa án cấp phúc thẩm xác định yêu cầu của bị đơn là yêu cầu phản tố và cho rằng, cấp sơ thẩm không đề nghị các bị đơn làm thủ tục phản tố theo quy định tại Điều 202 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, từ đó khẳng định cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và hủy bản án sơ thẩm là không đúng. Bởi lẽ, đây là ý kiến của bị đơn phản đối trước yêu cầu của nguyên đơn, không phải là yêu cầu phản tố theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.”