Đề xuất Án lệ về vấn đề lãi suất trong hợp đồng tín dụng có đối tượng vay là vàng
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VẤN ĐỀ LÃI SUẤT TRONG HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG CÓ ĐỐI TƯỢNG VAY LÀ VÀNG
Tình huống pháp lý:
Thời điểm hiện nay mặc dù các hợp đồng tín dụng có đối tượng vay bằng vàng đã không còn phát sinh nhưng cho vẫn tồn tại các hợp đồng vay vốn bằng vàng được ký kết trước thời điểm 01/5/2011. Thực tiễn xét xử khi giải quyết các tranh chấp đến các hợp đồng vay vốn bằng vàng đã phát sinh những vướng mắc dẫn đến có quan điểm khác nhau.
Nội dung đề xuất án lệ:
“Tại Công văn số 6797/NHNN-PC ngày 23/9/2021 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (gửi Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội) thể hiện nội dung: Thông tư số 11/2011/TT-NHNN không cho phép tổ chức tín dụng xác lập, ký kết các hợp đồng tín dụng cho vay vốn bằng vàng (kể cả hợp đồng đã ký kết nhưng chưa giải ngân hoặc giải ngân chưa hết) giữa tổ chức tín dụng với khách hàng kể từ ngày thông tư này có hiệu lực, không có quy định việc chấm dứt tính lãi đối với các hợp đồng tín dụng đã ký kết và giải ngân trước ngày Thông tư 11/2011/TT-NHNN có hiệu lực thi hành. Ngoài ra, tại khoản 4 Điều 161 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2011) có quy định về điều khoản chuyển tiếp: “Đối với các hợp đồng tín dụng được ký kết trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng được tiếp tục thực hiện theo các thỏa thuận đã ký kết cho đến hết thời hạn của hợp đồng cấp tín dụng. Việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng cấp tín dụng nói trên chỉ được thực hiện nếu nội dung sửa đổi, bổ sung phù hợp với các quy định của luật này”.
Tại Công văn số 843/NHNN-CSTT ngày 16/02/2023 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết quan điểm như sau: Trong trường hợp khách hàng không trả được nợ đến hạn, nếu các bên không có thỏa thuận khác thì tổ chức tín dụng có quyền xử lý nợ, tài sản bảo đảm tiền vay theo hợp đồng cấp tín dụng, hợp đồng bảo đảm và quy định của pháp luật. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, mua bán nợ của tổ chức tín dụng thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, khi khách hàng không trả được nợ thì tổ chức tín dụng có quyền xử lý nợ theo hợp đồng cấp tín dụng, hợp đồng bảo đảm và quy định của pháp luật.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của V, buộc bà B phải thanh toán 4151,09 chỉ vàng SJC (bao gồm nợ gốc là 2324,92 chỉ vàng SJC99,99; lãi trong hạn 1648,14 chỉ vàng SJC99,99; lãi quá hạn 178,03 chỉ vàng SJC99,99) và chấp nhận yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm là nhà đất tại thửa số 331B+332B mang tên vợ chồng ông Th, bà B là có căn cứ. Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu về nợ lãi của V, theo đó tại phần quyết định của bản án phúc thẩm (khoản 1.3) đã tuyên tài sản bảo đảm nêu trên được xử lý để thanh toán cho các khoản nợ gốc của bà Hoàng Thanh B là không đúng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của V.”