Đề xuất Án lệ về trách nhiệm pháp lý của đơn vị nhận chuyển giao quyền khai thác quyền sở hữu trí tuệ đối với nội dung vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CỦA ĐƠN VỊ NHẬN CHUYỂN GIAO QUYỀN KHAI THÁC QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI NỘI DUNG VI PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ

Tình huống pháp lý:

Trong thực tiễn khai thác, phân phối các sản phẩm văn hóa, giải trí, chương trình truyền hình và nội dung số, việc một đơn vị sản xuất chương trình chuyển giao quyền khai thác, phát hành hoặc phân phối cho một đơn vị khác là hoạt động phổ biến. Khi phát sinh hành vi xâm phạm quyền tác giả hoặc quyền liên quan trong nội dung được khai thác, một trong những vấn đề thường gây tranh cãi là trách nhiệm pháp lý của đơn vị nhận chuyển giao quyền khai thác.

Nhiều trường hợp đơn vị phát hành cho rằng mình chỉ là đơn vị được chuyển giao quyền khai thác hoặc phân phối tác phẩm từ nhà sản xuất, không trực tiếp tạo ra nội dung vi phạm nên không phải chịu trách nhiệm đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong khi đó, chủ thể quyền cho rằng việc khai thác, phổ biến và thu lợi từ tác phẩm vi phạm đã trực tiếp xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ, bất kể đơn vị khai thác có phải là người trực tiếp tạo ra nội dung hay không.

Luật Sở hữu trí tuệ quy định các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm dân sự của chủ thể nhận chuyển giao quyền khai thác đối với nội dung do bên chuyển giao cung cấp có chứa yếu tố xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Do đó, việc phát triển án lệ hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử đối với vấn đề nêu trên là cần thiết. Trên cơ sở này, tác giả đề xuất Bản án phúc thẩm số 54/2021/KDTM-PT ngày 10/12/2021 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án “Tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ” giữa nguyên đơn là ông V và bị đơn là Công ty cổ phần P để phát triển thành nguồn án lệ.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[2.1] Ông Nguyễn Hoàng Lê Vi là chủ sở hữu quyền liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm "Flycam - Tây Ninh”, ông Ngụy Sển (Thế Hùng Bolero) là chủ sở hữu, tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm “Người con Tây Ninh”. Ông Lê Vi đã được công nhận chủ sở hữu tác phẩm "Flycam - Tây Ninh quê tôi” theo Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan sô 3186/2019/QLQ ngay 31/5/2019.

Ngày 18/02/2017 ông Nguyễn Hoàng Lê Vi phát hiện phim ca nhạc “Người con Tây Ninh” do công ty Cổ phần Phong phú Sắc Việt sản xuất có sử dụng trái phép 2 đoạn phim của ông Lê Vi trong tác phẩm "Flycam -Tây Ninh quê tôi” gồm các đoạn:

- Đoạn thứ nhất: Từ 4 phút 06 giây đến 4 phút 08 giây trong “Người con Tây Ninh”, tương ứng với đoạn phim của ông Lê Vi từ 1 phút 20 giây đến 1 phút 27 giây.

- Đoạn thứ hai: từ 4 phút 36 giây đến 4 phút 39 giây trong “Người con Tây Ninh", tương ứng với đoạn phim của ông Lê Vi từ 16 phút 05 giây đến 16 phút 24 giây.

Ông Ngụy Sển cũng thừa nhận đã sử dụng, sao chép tác phẩm “Flycam - Tây Ninh quê tôi”, do bộ phận ekip của ông đã sử dụng mà không biết đây là tác phẩm có đăng ký bản quyền của ông Lê Vi. Hiện nay phim ca nhạc “Người con Tây Ninh” của ông Ngụy Sễn vẫn còn đăng trên Youtube nhưng đã xóa các đoạn phim có hình ảnh liên quan đến tác phẩm của ông Lê Vi.

Căn cứ Hợp đồng hợp tác số 1879/2016/HĐHT - Pops – Thế Hùng Bolero ký ngày 05/12/2016 thì công ty Phong phú Sắc Việt được ông Ngụy Sến chuyễn giao quyền phân phối trực tuyến. Tại mục 3.2 hợp đồng quy định ông Ngụy Sển phải đảm bảo và chịu trách nhiệm về bản quyền của tác phẩm “Người con Tây Ninh".

Như vậy, công ty Sắc Việt đã sử dụng bản ghi âm, ghi hình trong tác phẩm "Flycam - Tây Ninh” của ông Lê Vi mà không được sự cho phép của ông Lê Vi là vi phạm bản quyền phát trong thời lượng 4 giây theo quy định tại khoản 8 Điều 35 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2008 (sửa đổi, bố sung năm 2009): "Phát sóng, phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng cuộc biểu diễn, bản sao cuộc biểu diễn đã được định hình hoặc bản ghi âm, ghi hình khi biết hoặc có cơ sở để biết thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử đã bị dở bỏ hoặc bị thay đổi mà không được phép của chủ sở hữu quyền liên quan".