Đề xuất Án lệ về trách nhiệm dân sự của đơn vị vận hành nền tảng số trong trường hợp nội dung do người dùng đăng tải vi phạm quyền sở hữu trí tuệ
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CỦA ĐƠN VỊ VẬN HÀNH NỀN TẢNG SỐ TRONG TRƯỜNG HỢP NỘI DUNG DO NGƯỜI DÙNG ĐĂNG TẢI VI PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ
Tình huống pháp lý:
Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng số, mạng xã hội, trang thông tin điện tử và các dịch vụ chia sẻ nội dung trực tuyến đã làm phát sinh nhiều tranh chấp liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan và quyền sở hữu trí tuệ. Một trong những vấn đề pháp lý còn nhiều cách hiểu khác nhau là trách nhiệm của đơn vị vận hành nền tảng khi nội dung vi phạm được đăng tải bởi người sử dụng dịch vụ.
Trong thực tiễn, các doanh nghiệp vận hành nền tảng thường cho rằng họ chỉ là đơn vị cung cấp hạ tầng kỹ thuật, nội dung do người sử dụng tự đăng tải nên không phải là chủ thể thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ngược lại, chủ thể quyền cho rằng nền tảng đã khai thác, lưu trữ, phổ biến và thu lợi từ nội dung vi phạm nên phải chịu trách nhiệm dân sự tương ứng.
Pháp luật sở hữu trí tuệ hiện hành có quy định về các hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan, tuy nhiên chưa có hướng dẫn cụ thể về việc xác định trách nhiệm dân sự của đơn vị vận hành nền tảng số trong trường hợp nội dung vi phạm do người dùng đăng tải nhưng được nền tảng lưu trữ, phổ biến hoặc cho phép tiếp cận công khai.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[3.7] Người đại diện hợp pháp bị đơn tại phiên tòa cho rằng bị đơn không phải là chủ thể thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với bộ phim “Chiếc lá cuốn bay” trên mạng xã hội tại tên miền http://tv.zing.vn/. Các Vi bằng lập thể hiện trên website của bị đơn có phát sóng bộ phim “Chiếc lá cuốn bay” là do người dùng mạng xã hội tự đăng tải lên theo Thỏa thuận trao đổi cung cấp thông tin trên mạng xã hội Zing TV. Xét, tại đoạn 7 Điều 4 của Thoả thuận quy định: “Zing TV cho phép Người sử dụng cung cấp, chia sẻ video, clip thuộc các thể loại mà Zing TV định hướng. Zing TV sẽ thẩm tra sơ bộ về kỹ thuật và nội dung video, và như vậy video, nội dung cung cấp của Người sử dụng có thể không được đăng tải lên ngay lập tức”; Khoản 15 Điều 5 của Thỏa thuận quy định về các nội dung cấm trao đổi và chia sẻ trên mạng xã hội: “Trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua bất kỳ thiết bị, phần mềm, trang web internet, dịch vụ dựa trên web, hoặc các phương tiện khác để sao chép, tải về, chụp lại, sản xuất lại, nhân bản, lưu trữ, phân phối, tải lên, xuất bản, sửa đổi, dịch thuật, phát sóng, trình chiếu, hiển thị, bán, truyền tải hoặc truyền lại nội dung trừ khi được sự cho phép của Zing TV bằng văn bản."...Qua đó cho thấy, Thỏa thuận quy định Người sử dụng phải tuân theo các điều khoản được quy định tại Thoả thuận; quyền và trách nhiệm của chủ tài khoản; chế tài xử phạt khi Người sử dụng vi phạm... Do đó, lời trình bày của bị đơn là không có căn cứ chấp nhận. Từ những nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn.
Từ những nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn.”.