Việc cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng được thực hiện theo quy trình như thế nào?
Việc cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng được thực hiện theo quy trình như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Gần đây tôi thấy một số công ty bảo hiểm cho phép khách hàng đăng ký mua bảo hiểm, điền thông tin và thanh toán phí hoàn toàn trên website hoặc ứng dụng điện thoại. Tôi đang dự định mua bảo hiểm theo hình thức này nhưng không rõ quy trình thực hiện có giống như ký hợp đồng trực tiếp tại công ty hay không. Tôi cũng lo lắng về tính minh bạch và các bước xác nhận thông tin khi giao kết hợp đồng online. Vậy việc cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng được thực hiện theo quy trình như thế nào theo quy định pháp luật hiện hành? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Môi trường mạng là gì?
Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc xác định và hiểu rõ khái niệm môi trường mạng có ý nghĩa quan trọng trong việc áp dụng và thực hiện các quy định pháp luật liên quan. Căn cứ tại khoản 3 Điều 4 Luật Công nghệ thông tin 2006 chi tiết như sau:
"Điều 4. Giải thích từ ngữ
...
3. Môi trường mạng là môi trường trong đó thông tin được cung cấp, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông qua cơ sở hạ tầng thông tin.”
Theo đó, môi trường mạng có thể hiểu là môi trường mà trong đó thông tin được cung cấp, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông qua cơ sở hạ tầng thông tin. Quy định này cho thấy môi trường mạng là không gian hoạt động của các hệ thống công nghệ thông tin, nơi các dữ liệu và thông tin được trao đổi thông qua các hệ thống hạ tầng kỹ thuật như mạng internet, mạng viễn thông và các hệ thống thông tin điện tử khác. Trong môi trường này, thông tin có thể được tạo lập, truyền tải, xử lý và lưu trữ dưới nhiều hình thức khác nhau nhằm phục vụ các nhu cầu trong hoạt động kinh tế, xã hội và quản lý nhà nước.
Việc xác định khái niệm môi trường mạng có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ phạm vi điều chỉnh của pháp luật đối với các hoạt động được thực hiện trên không gian mạng. Đồng thời, quy định này cũng tạo cơ sở để các cơ quan, tổ chức và cá nhân hiểu rõ hơn về các hoạt động cung cấp, trao đổi và xử lý thông tin trong hệ thống công nghệ thông tin hiện nay.
2. Việc cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng được thực hiện theo quy trình như thế nào?
Căn cứ theo Điều 4 Thông tư số 67/2023/TT-BTC ngày 02/11/2023 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Nghị định số 46/2023/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2023 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm (sau đây gọi tắt là “Thông tư số 67/2023/TT-BTC”) ghi nhận về cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng như sau:
“Điều 4. Cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng
1. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm được thực hiện toàn bộ hay một phần của quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác nhằm cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng.
2. Việc thực hiện toàn bộ quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm theo quy định tại khoản 1 Điều này là việc thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng các hoạt động giới thiệu, tư vấn cung cấp dịch vụ hoặc tư vấn, giới thiệu, chào bán sản phẩm bảo hiểm, xác thực các thông tin được yêu cầu, thẩm định, xác nhận đề nghị giao kết hợp đồng bảo hiểm, thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm, thanh toán, phát hành hợp đồng hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm.
3. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô được phép thực hiện toàn bộ quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng đối với một hoặc một số sản phẩm bảo hiểm như sau:
a) Bảo hiểm vi mô, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn trên 01 năm và các sản phẩm bảo hiểm khác có thời hạn từ 01 năm trở xuống mà theo quy trình của doanh nghiệp, chi nhánh, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô không yêu cầu thẩm định, đánh giá rủi ro trực tiếp trước khi giao kết hợp đồng cung cấp theo hình thức quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư này;
b) Bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ 01 năm trở xuống, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm cho các chuyến đi, du lịch cung cấp theo hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư này.
4. Việc thực hiện một phần quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng là việc doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm chỉ áp dụng một hoặc một số hoạt động tại khoản 2 Điều này trên môi trường mạng theo các hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư này.
Trường hợp thực hiện một phần quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng đối với các sản phẩm không quy định tại khoản 3 Điều này, hoạt động tư vấn phải được thực hiện trực tiếp hoặc bằng hình thức cuộc gọi kết nối có ghi âm giữa doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô hoặc doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hoặc đại lý bảo hiểm với bên mua bảo hiểm.”
Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm được thực hiện toàn bộ hay một phần của quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác nhằm cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng. Điều này cho phép các chủ thể trong lĩnh vực bảo hiểm tận dụng công nghệ để cung cấp dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện cho khách hàng.
Việc thực hiện toàn bộ quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm theo quy định trên là việc thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng các hoạt động giới thiệu, tư vấn cung cấp dịch vụ hoặc tư vấn, giới thiệu, chào bán sản phẩm bảo hiểm, xác thực các thông tin được yêu cầu, thẩm định, xác nhận đề nghị giao kết hợp đồng bảo hiểm, thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm, thanh toán, phát hành hợp đồng hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm. Từ đó cho ta thấy rằng, toàn bộ các bước trong quá trình cung cấp dịch vụ bảo hiểm, từ giai đoạn tiếp cận khách hàng, tư vấn sản phẩm, xác thực thông tin, cho đến giao kết hợp đồng và phát hành hợp đồng bảo hiểm đều có thể được thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng. Điều này góp phần hiện đại hóa hoạt động kinh doanh bảo hiểm, nâng cao tính tiện lợi cho khách hàng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô còn được phép thực hiện toàn bộ quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng đối với một hoặc một số sản phẩm bảo hiểm như sau:
- Bảo hiểm vi mô, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn trên 01 năm và các sản phẩm bảo hiểm khác có thời hạn từ 01 năm trở xuống mà theo quy trình của doanh nghiệp, chi nhánh, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô không yêu cầu thẩm định, đánh giá rủi ro trực tiếp trước khi giao kết hợp đồng cung cấp theo hình thức quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư số 67/2023/TT-BTC;
- Bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ 01 năm trở xuống, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm cho các chuyến đi, du lịch cung cấp theo hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư số 67/2023/TT-BTC.
Sự ghi nhận này nhằm tạo điều kiện cho những sản phẩm bảo hiểm có tính chất đơn giản, ít phức tạp về đánh giá rủi ro được triển khai hoàn toàn trên môi trường mạng. Điều này không chỉ giúp giảm bớt các thủ tục hành chính mà còn tạo sự thuận tiện cho người tham gia bảo hiểm khi có thể nhanh chóng mua sản phẩm bảo hiểm mà không cần phải gặp trực tiếp doanh nghiệp bảo hiểm.
Không những vậy, việc thực hiện một phần quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng là việc doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm chỉ áp dụng một hoặc một số hoạt động tại khoản 2 Điều 4 Thông tư số 67/2023/TT-BTC trên môi trường mạng theo các hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư số 67/2023/TT-BTC.
Đối với trường hợp thực hiện một phần quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng đối với các sản phẩm không quy định tại khoản 3 Điều này, hoạt động tư vấn phải được thực hiện trực tiếp hoặc bằng hình thức cuộc gọi kết nối có ghi âm giữa doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô hoặc doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hoặc đại lý bảo hiểm với bên mua bảo hiểm.
Như vậy, pháp luật đã quy định khá chi tiết về quy trình cung cấp dịch vụ, sản phẩm bảo hiểm trên môi trường mạng, cho phép thực hiện toàn bộ hoặc một phần quy trình thông qua các phương tiện điện tử, đồng thời xác định rõ các loại sản phẩm được phép triển khai hoàn toàn trực tuyến và yêu cầu đối với hoạt động tư vấn trong một số trường hợp. Những quy định này góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi tiếp cận các dịch vụ bảo hiểm.
Trân trọng./.