Người được bảo hiểm là ai? Giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác được quy định như thế nào?
Người được bảo hiểm là ai? Giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tìm hiểu về bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe thì thấy có quy định liên quan đến người được bảo hiểm và việc giao kết hợp đồng cho trường hợp chết của người khác. Tôi chưa rõ pháp luật xác định người được bảo hiểm là ai và trong trường hợp mua bảo hiểm cho người khác thì cần đáp ứng những điều kiện gì? Đặc biệt, việc giao kết hợp đồng bảo hiểm cho trường hợp chết của người khác có bị hạn chế hay yêu cầu sự đồng ý của người đó hay không? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Người được bảo hiểm là ai?
Trong lĩnh vực bảo hiểm, việc xác định đúng chủ thể tham gia hợp đồng có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt là đối với người được bảo hiểm – chủ thể gắn liền trực tiếp với đối tượng và rủi ro được bảo hiểm. Việc hiểu rõ khái niệm này không chỉ giúp xác định phạm vi bảo vệ mà còn là cơ sở để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quan hệ bảo hiểm. Do đó, khoản 25 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 đã giải thích như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
25. Người được bảo hiểm là tổ chức, cá nhân có tài sản, trách nhiệm dân sự, sức khỏe, tính mạng, nghĩa vụ hoặc lợi ích kinh tế được bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm.”
Theo đó, có thể hiểu người được bảo hiểm là tổ chức, cá nhân có tài sản, trách nhiệm dân sự, sức khỏe, tính mạng, nghĩa vụ hoặc lợi ích kinh tế được bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm. Có thể thấy, đây là người chịu tác động trực tiếp khi xảy ra sự kiện bảo hiểm và cũng là căn cứ để doanh nghiệp bảo hiểm xem xét chi trả quyền lợi bảo hiểm.
Như vậy, người được bảo hiểm là một trong những chủ thể trung tâm trong hợp đồng bảo hiểm, đóng vai trò quyết định trong việc xác định đối tượng, phạm vi và quyền lợi bảo hiểm. Việc xác định đúng người được bảo hiểm không chỉ giúp hợp đồng bảo hiểm được thực hiện hiệu quả mà còn hạn chế rủi ro và tranh chấp phát sinh trong thực tiễn.
2. Giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác được quy định như thế nào?
Trong quan hệ bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe, việc giao kết hợp đồng cho trường hợp chết của người khác là vấn đề nhạy cảm và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Do đó, pháp luật đặt ra những điều kiện chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi của người được bảo hiểm, đồng thời phòng ngừa việc lợi dụng bảo hiểm vì mục đích trục lợi. Cụ thể tại Điều 39 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 39. Giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác
1. Khi bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác thì phải được người đó đồng ý bằng văn bản, trong đó ghi rõ số tiền bảo hiểm và người thụ hưởng.
2. Không được giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của những người sau đây:
a) Người chưa thành niên, trừ trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó đồng ý bằng văn bản;
b) Người mất năng lực hành vi dân sự;
c) Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
d) Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.”
Theo đó, khi bên mua bảo hiểm giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác thì phải được người đó đồng ý bằng văn bản, trong đó ghi rõ số tiền bảo hiểm và người thụ hưởng, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tự nguyện.
Bên cạnh đó, pháp luật nêu rõ không được giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của những người sau đây:
- Người chưa thành niên, trừ trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó đồng ý bằng văn bản;
- Người mất năng lực hành vi dân sự;
- Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
- Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
Đây là những người không có đầy đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi, do đó không thể đưa ra sự đồng ý một cách hợp pháp và đầy đủ ý chí. Đối với người chưa thành niên, pháp luật vẫn mở ra một ngoại lệ khi có sự đồng ý bằng văn bản của cha, mẹ hoặc người giám hộ, thể hiện sự cân bằng giữa nhu cầu bảo vệ và tính linh hoạt trong thực tiễn. Nhìn chung, các quy định này nhằm bảo vệ nhóm yếu thế, đồng thời ngăn chặn nguy cơ bị lợi dụng trong các giao dịch bảo hiểm liên quan đến tính mạng con người.
Như vậy, việc giao kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe cho trường hợp chết của người khác phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện luật định, đặc biệt là yêu cầu về sự đồng ý của người được bảo hiểm và các giới hạn đối với một số chủ thể nhất định. Những ghi nhận này không chỉ bảo đảm tính hợp pháp và minh bạch của hợp đồng bảo hiểm mà còn góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời hạn chế các hành vi trục lợi bảo hiểm trong thực tiễn.
Trân trọng./.