Điều khoản loại trừ trách nhiệm là gì? Điều khoản loại trừ trách nhiệm được quy định như thế nào?
Điều khoản loại trừ trách nhiệm là gì? Điều khoản loại trừ trách nhiệm được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi vừa tham gia một hợp đồng bảo hiểm nhưng khi đọc lại thì thấy có mục điều khoản loại trừ trách nhiệm mà tôi chưa hiểu rõ. Tôi muốn biết điều khoản loại trừ trách nhiệm trong bảo hiểm là gì và pháp luật quy định điều khoản này phải được thể hiện như thế nào trong hợp đồng. Trong trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không giải thích rõ điều khoản này cho người mua bảo hiểm thì quyền lợi của tôi có được bảo đảm không? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
1. Điều khoản loại trừ trách nhiệm là gì?
2. Điều khoản loại trừ trách nhiệm được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Điều khoản loại trừ trách nhiệm là gì?
Điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm là điều khoản bắt buộc phải có trong hợp đồng bảo hiểm theo pháp luật kinh doanh bảo hiểm Việt Nam. Nhưng hiện nay, pháp luật chưa ghi nhận cụ thể về khái niệm của điều khoản loại trừ trách nhiệm này. Tuy nhiên, ta có thể hiểu điều khoản loại trừ trách nhiệm quy định các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không phải bồi thường thiệt hại hoặc trả tiền bảo hiểm mặc dù xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Điều khoản loại trừ này nhằm xác định rõ phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời giúp bên mua bảo hiểm hiểu được những rủi ro nào không được bảo hiểm chi trả. Việc quy định các trường hợp loại trừ còn giúp hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng bảo hiểm. Thông thường, các điều khoản loại trừ có thể liên quan đến hành vi cố ý của bên được bảo hiểm, vi phạm pháp luật hoặc các rủi ro nằm ngoài phạm vi bảo hiểm đã thỏa thuận.
2. Điều khoản loại trừ trách nhiệm được quy định như thế nào?
Trong hợp đồng bảo hiểm, ngoài các điều khoản quy định về quyền lợi và trách nhiệm của các bên, pháp luật còn cho phép ghi nhận những trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không phải bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm. Những trường hợp này được thể hiện thông qua điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm tại Điều 19 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 19. Điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm
1. Điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm quy định các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm.
2. Trường hợp có điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải quy định rõ trong hợp đồng bảo hiểm, phải giải thích rõ ràng, đầy đủ và có bằng chứng xác nhận việc bên mua bảo hiểm đã được doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài giải thích đầy đủ và hiểu rõ nội dung này khi giao kết hợp đồng bảo hiểm.
3. Trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan dẫn đến bên mua bảo hiểm chậm thông báo sự kiện bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không được áp dụng điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm về việc chậm thông báo.”
Trước hết, điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm quy định các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm. Điều này giúp xác định rõ phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời làm rõ những trường hợp rủi ro không thuộc phạm vi bảo hiểm.
Bên cạnh đó, trường hợp có điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải nêu rõ trong hợp đồng bảo hiểm, phải giải thích rõ ràng, đầy đủ và có bằng chứng xác nhận việc bên mua bảo hiểm đã được doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài giải thích đầy đủ và hiểu rõ nội dung này khi giao kết hợp đồng bảo hiểm, nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp bảo hiểm đưa ra các điều khoản bất lợi nhưng không thông báo hoặc giải thích rõ cho khách hàng.
Trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan dẫn đến bên mua bảo hiểm chậm thông báo sự kiện bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không được áp dụng điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm về việc chậm thông báo. Sự ghi nhận này thể hiện sự linh hoạt của pháp luật, đồng thời bảo đảm công bằng cho bên mua bảo hiểm trong những trường hợp ngoài ý muốn.
Như vậy, nội dung trên về điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm đã xác định rõ phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm cũng như cơ chế bảo vệ quyền lợi của bên mua bảo hiểm. Việc yêu cầu các điều khoản loại trừ phải được quy định rõ ràng, giải thích đầy đủ và có bằng chứng xác nhận không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch của hợp đồng bảo hiểm mà còn góp phần bảo đảm sự công bằng và tin cậy trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
Trân trọng./.