Hợp đồng bảo hiểm là gì? Chuyển giao hợp đồng bảo hiểm được thực hiện như thế nào?
Hợp đồng bảo hiểm là gì? Chuyển giao hợp đồng bảo hiểm được thực hiện như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tìm hiểu để tham gia bảo hiểm nhưng còn khá mơ hồ về các quy định pháp lý liên quan đến hợp đồng bảo hiểm. Ngoài ra, tôi cũng có dự định sau này nếu cần thiết có thể chuyển giao hợp đồng cho người khác nhưng không rõ pháp luật cho phép trong trường hợp nào và thực hiện ra sao. Vì vậy tôi muốn hiểu rõ hơn để tránh rủi ro khi tham gia. Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
2. Chuyển giao hợp đồng bảo hiểm được thực hiện như thế nào?
Trả lời:
1. Hợp đồng bảo hiểm là gì?
Trong đời sống hiện đại, bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và bù đắp những rủi ro có thể xảy ra đối với con người và tài sản. Để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong hoạt động bảo hiểm, pháp luật quy định việc giao kết thông qua hợp đồng bảo hiểm. Việc hiểu rõ khái niệm hợp đồng bảo hiểm giúp các chủ thể tham gia bảo hiểm nhận thức đúng bản chất pháp lý cũng như trách nhiệm của mình khi tham gia quan hệ này. Cụ thể tại khoản 16 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
16. Hợp đồng bảo hiểm là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, theo đó bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng.”
Theo đó, hợp đồng bảo hiểm có thể được hiểu là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, theo đó bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng.
Như vậy, quy định của pháp luật đã làm rõ khái niệm hợp đồng bảo hiểm và xác định đây là căn cứ pháp lý quan trọng trong quan hệ bảo hiểm. Thông qua hợp đồng bảo hiểm, các bên có cơ sở để xác lập, thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình khi xảy ra rủi ro. Đồng thời, việc tuân thủ đúng các quy định về hợp đồng bảo hiểm cũng góp phần bảo đảm tính minh bạch, an toàn và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
2. Chuyển giao hợp đồng bảo hiểm được thực hiện như thế nào?
Trong quá trình thực hiện hợp đồng bảo hiểm, vì nhiều lý do khác nhau, bên mua bảo hiểm có thể không còn nhu cầu tiếp tục tham gia hoặc muốn chuyển quyền và nghĩa vụ của mình cho người khác. Để bảo đảm tính linh hoạt nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro, pháp luật đã xác định cụ thể về việc chuyển giao hợp đồng bảo hiểm tại Điều 28 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 28. Chuyển giao hợp đồng bảo hiểm
1. Bên mua bảo hiểm có quyền chuyển giao hợp đồng bảo hiểm. Đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, việc chuyển giao phải được sự đồng ý bằng văn bản của người được bảo hiểm hoặc người đại diện theo pháp luật của người được bảo hiểm.
2. Bên nhận chuyển giao hợp đồng bảo hiểm phải có quyền lợi có thể được bảo hiểm, được kế thừa quyền và nghĩa vụ của bên chuyển giao.
3. Việc chuyển giao hợp đồng bảo hiểm chỉ có hiệu lực khi bên mua bảo hiểm thông báo bằng văn bản và được doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài đồng ý bằng văn bản, trừ trường hợp việc chuyển giao được thực hiện theo tập quán quốc tế hoặc theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.”
Theo đó, bên mua bảo hiểm có quyền chuyển giao hợp đồng bảo hiểm. Đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, việc chuyển giao phải được sự đồng ý bằng văn bản của người được bảo hiểm hoặc người đại diện theo pháp luật của người được bảo hiểm, nhằm bảo vệ quyền nhân thân và lợi ích của người được bảo hiểm, chủ thể gắn trực tiếp với rủi ro được bảo hiểm.
Bên nhận chuyển giao hợp đồng bảo hiểm phải có quyền lợi có thể được bảo hiểm, đồng thời, họ được kế thừa quyền và nghĩa vụ của bên chuyển giao. Điều này bảo đảm tính liên tục của hợp đồng, tránh làm gián đoạn quyền lợi bảo hiểm hoặc phát sinh rủi ro pháp lý.
Ngoài ra, việc chuyển giao hợp đồng bảo hiểm chỉ có hiệu lực khi bên mua bảo hiểm thông báo bằng văn bản và được doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài đồng ý bằng văn bản, trừ trường hợp việc chuyển giao được thực hiện theo tập quán quốc tế hoặc theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Từ đó, ta có thể thấy chuyển giao hợp đồng bảo hiểm là cơ chế pháp lý cho phép thay đổi chủ thể của hợp đồng nhưng vẫn bảo đảm quyền và nghĩa vụ được duy trì liên tục. Việc pháp luật ghi nhận chặt chẽ về điều kiện, chủ thể và thủ tục chuyển giao không chỉ bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn góp phần bảo đảm an toàn, minh bạch và ổn định trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
Trân trọng./.