Đề xuất Án lệ về việc xác định quan hệ pháp luật “Tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh” trong trường hợp ký kết và thực hiện giao dịch góp vốn
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC XÁC ĐỊNH QUAN HỆ PHÁP LUẬT “TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH” TRONG TRƯỜNG HỢP KÝ KẾT VÀ THỰC HIỆN GIAO DỊCH GÓP VỐN
Tình huống pháp lý:
Bên góp vốn đã thực hiện đủ phần vốn góp của mình như thoả thuận. Khi hết thời hạn góp vốn, bên góp vốn đề nghị bên nhận góp vốn trả số tiền vốn và lãi phát sinh theo thoả thuận. Trong trường hợp trên, các Toà án còn chưa thống nhất trong việc xác định loại tranh chấp và hướng giải quyết của vụ án. Một số Toà án cho rằng khoản đầu tư của bên góp vốn là khoản vay của bên nhận góp vốn và xác định đây là tranh chấp về dân sự. Một số Toà án lại có quan điểm khác khi nhận định đây là tranh chấp về kinh doanh thương mại.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[3] Như vậy, giữa Công ty A và ông Đ tuy không ký hợp đồng chính thức, nhưng nội dung các điều khoản tại biên bản góp vốn và lời khai thừa nhận của hai bên đều thể hiện có việc ký kết và thực hiện giao dịch góp vốn xây dựng xưởng sản xuất xi măng trắng và phân chia lợi nhuận. Giao dịch được hai bên xác lập chính là hợp đồng hợp tác kinh doanh theo quy định tại Luật Đầu tư và việc ký kết, thực hiện hợp đồng này là hợp pháp. Do đó, cần phải xác định về bản chất hai bên tranh chấp về khoản tiền bị đơn có nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn trong quá trình thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh theo quy định tại Luật Đầu tư. Quan hệ pháp luật có tranh chấp trong vụ án phải xác định là “Tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh”; việc xác lập và thực hiện hợp đồng đều vì mục đích lợi nhuận nên đây là vụ án kinh doanh thương mại thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 29 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004, sửa đổi bổ sung năm 2011.
[4] Về đường lối giải quyết đối với vụ án này, Tòa án cần phải đánh giá chính xác tính hợp pháp của Biên bản thỏa thuận góp vốn kiêm giấy chứng nhận góp vốn ngày 30/8/2010, nếu biên bản này là hợp pháp, phản ánh đúng ý chí của các bên đương sự thì xác định đây là thỏa thuận mới trong việc thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh năm 2008. Còn nếu biên bản này không hợp pháp thì Tòa án cần thu thập các tài liệu, chứng cứ có liên quan, đồng thời căn cứ vào thỏa thuận giữa hai bên về việc phân chia lợi nhuận cũng như trách nhiệm chịu rủi ro trong kinh doanh và áp dụng pháp luật trong lĩnh vực đầu tư để giải quyết thỏa đáng quyền, lợi ích hợp pháp cho của các bên đương sự”.