Luật Nghinh Phong 0

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ TRƯỜNG HỢP HỢP ĐỒNG THẾ CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI ĐẤT ĐÃ ĐƯỢC GIẢI QUYẾT BẰNG PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

Tình huống pháp lý:

Theo quy định tại Điều 203 Luật Đất đai năm 2013 thì thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai tùy từng trường hợp thuộc Ủy ban nhân dân hoặc Tòa án có thẩm quyền giải quyết1. Luật Đất đai hiện hành không quy định rõ đối với tranh chấp liên quan đến đất đai (tranh chấp phát sinh từ hợp đồng có đối tượng là quyền sử dụng đất,…) thì chủ thể nào có thẩm quyền giải quyết? Trong khi đó, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 có quy định những vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài có liên quan đến quyền đối với tài sản là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam thì thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam; tuy nhiên quy định này cũng dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau. Có quan điểm cho rằng quy định này chỉ loại trừ thẩm quyền của Tòa án nước ngoài chứ không loại trừ thẩm quyền của trọng tài nước ngoài hoặc không loại trừ thẩm quyền của trọng tài nói chung (bao gồm cả trọng tài thương mại Việt Nam). Thực tiễn giải quyết tranh chấp cho thấy, đa phần các tranh chấp liên quan đến đất đai được giải quyết tại Tòa án, tuy nhiên hiện nay cũng có trường hợp trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết cả các tranh chấp này (như: tranh chấp về hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất,…). Vậy trọng tài thương mại giải quyết đối với loại tranh chấp này có đúng thẩm quyền hay không? Nếu nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa bị đơn (bên thế chấp) và Ngân hàng (bên nhận thế chấp) vô hiệu nhưng tranh chấp về hợp đồng thế chấp này đã được giải quyết bằng phán quyết trọng tài thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết không?

Nội dung đề xuất án lệ:

“[4]… hồ sơ vụ án thể hiện: Tại Phán quyết trọng tài số 07/2019/PQTTHĐTT.19 ngày 28/9/2019 của Hội đồng Trọng tài Trung tâm trọng tài thương mại tài chính Ngân hàng Việt Nam đã phán quyết: Nếu vợ chồng ông G không thanh toán được nợ cho Ngân hàng Thương mại cổ phần S thì Ngân hàng được yêu cầu cơ quan chức năng thực hiện phát mại tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở tại số 217 đường T, phường M, thành phố X, tỉnh An Giang để thu hồi nợ. Như vậy, Hợp đồng tín dụng trung dài hạn số 057170018-HDTD-TDH và Hợp đồng thế chấp số 057170018-HĐTC ngày 27/02/2017 đã được giải quyết bằng Phán quyết trọng tài số 07/2019/PQTTHĐTT.19 ngày 28/9/2019 của Trung tâm trọng tài thương mại tài chính Ngân hàng Việt Nam. Khi thụ lý và giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm vẫn xem xét, giải quyết cả yêu cầu của nguyên đơn đối với Hợp đồng thế chấp tài sản, đồng thời Tòa án cấp phúc thẩm vẫn quyết định hủy Hợp đồng thế chấp tài sản là vi phạm nghiêm trọng quy định của tố tụng dân sự theo quy định tại Điều 6 Luật Trọng tài thương mại và điểm c khoản 1 Điều 192 của Bộ luật Tố tụng dân sự.”

Từ khoá:
đề xuất án lệ hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất tài sản gắn liền với đất phán quyết trọng tài