Thông báo rút kinh nghiệm số 69/TB-VKS-DS ngày 20/9/2024 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng rút kinh nghiệm về kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp chia di sản thừa kế và yêu cầu hủy Giấy chứng nhân quyền sử dụng đất"
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 69/TB-VKS-DS NGÀY 20/9/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG RÚT KINH NGHIỆM VỀ KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ "TRANH CHẤP CHIA DI SẢN THỪA KẾ VÀ YÊU CẦU HỦY GIẤY CHỨNG NHÂN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT"
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Nguồn gốc thửa đất số 78, tờ bản đồ số 20 diện tích 917,4m² là của cụ Nguyễn Hữu Q (chết 1993) và cụ Trần Thị T (chết 2008) để lại, không có di chúc. Cụ Q và cụ T có 10 người con.
Tại Biên bản họp gia đình ngày 25/6/2004, cụ Nguyễn Thị T và các con đã phân chia tài sản là thửa đất 78, nhưng không chia phần đất trống liền kề với nhà cấp 4 mà để cho cụ T dưỡng già. Sau khi cụ T chết, ông Nguyễn Hữu X và bà Huỳnh Thị Th (vợ ông X) đã được UBND huyện H cấp GCNQSDĐ ngày 31/10/2013, đối với thửa đất số 78, tờ bản đồ số 20, diện tích 917,4m² bao gồm cả phần đất chưa chia (7m x 32m). Do đó, ông Nguyễn Hữu V khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế diện tích đất 188,5m² và yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho ông Nguyễn Hữu X và bà Huỳnh Thị Th.
Sau khi được cấp GCNQSDĐ, ông X và bà Th đã tặng cho con trai là anh Nguyễn Hữu T toàn bộ diện tích đất tranh chấp. Ngày 24/12/2018, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện H đã chỉnh lý biến động sang tên anh Nguyễn Hữu T. Như vậy, thửa đất được xác định là di sản thừa kế đã thuộc quyền quản lý, sử dụng của anh T từ năm 2018, nhưng khi giải quyết vụ án, tòa án cấp sơ thẩm không đưa anh T vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là vi phạm khoản 4 Điều 68 BLTTDS năm 2015, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của anh T.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm đã chia thừa kế diện tích đất 188,50m² cho các đồng thừa kế và tuyên, sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, các đương sự có trách nhiệm đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục điều chỉnh, đăng ký kê khai đối với phần đất được quyền quản lý, sử dụng theo qui định pháp luật, nhưng không có sơ đồ thửa đất kèm theo bản án nên không thể thi hành án được. Vì vậy, Tòa án cấp phúc thẩm đã hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án.
Trên đây là vi phạm của Tòa án nhân dân tỉnh P trong việc giải quyết vụ án dân sự “Tranh chấp chia di sản thừa kế và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến Viện kiểm sát các tỉnh, thành trong khu vực tham khảo và rút kinh nghiệm khi kiểm sát giải quyết vụ án tương tự./.