Đóng phí bảo hiểm nhân thọ được quy định như thế nào?
Đóng phí bảo hiểm nhân thọ được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tìm hiểu về việc tham gia hợp đồng bảo hiểm nhân thọ nhưng chưa nắm rõ quy định liên quan đến việc đóng phí bảo hiểm. Xin luật sư cho biết pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc đóng phí bảo hiểm nhân thọ, bao gồm thời hạn, phương thức và các hình thức đóng phí? Trường hợp bên mua bảo hiểm chậm đóng hoặc không đóng phí thì có ảnh hưởng như thế nào đến hiệu lực của hợp đồng và quyền lợi bảo hiểm? Rất mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin chân thành cảm ơn.
MỤC LỤC
2. Đóng phí bảo hiểm nhân thọ được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Phí bảo hiểm là gì?
Trong quan hệ hợp đồng bảo hiểm, phí bảo hiểm là yếu tố cơ bản, thể hiện nghĩa vụ tài chính của bên mua bảo hiểm và là cơ sở để doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài cung cấp sự bảo vệ trước các rủi ro. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp xác định đúng quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng bảo hiểm. Do đó, khoản 28 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 giải thích như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
28. Phí bảo hiểm là khoản tiền mà bên mua bảo hiểm phải đóng cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô theo quy định của pháp luật hoặc do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.”
Theo đó, phí bảo hiểm có thể được hiểu là khoản tiền mà bên mua bảo hiểm phải đóng cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô theo quy định của pháp luật hoặc do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Đây không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà còn là điều kiện cần thiết để doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện cam kết chi trả khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Việc xác định và thực hiện đúng nghĩa vụ đóng phí giúp bảo đảm quyền lợi của bên mua bảo hiểm và duy trì sự ổn định của hợp đồng. Đồng thời, phí bảo hiểm cũng góp phần hình thành nguồn tài chính chung để chi trả rủi ro. Qua đó, thể hiện vai trò quan trọng của phí bảo hiểm trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
2. Đóng phí bảo hiểm nhân thọ được quy định như thế nào?
Trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, việc đóng phí bảo hiểm là nghĩa vụ cơ bản của bên mua bảo hiểm và có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực của hợp đồng. Do đó, pháp luật quy định cụ thể về phương thức, thời hạn cũng như hậu quả pháp lý liên quan đến việc đóng phí nhằm bảo đảm quyền lợi của các bên. Cụ thể tại Điều 37 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 37. Đóng phí bảo hiểm nhân thọ
1. Bên mua bảo hiểm có thể đóng phí bảo hiểm một lần hoặc nhiều lần theo thời hạn, phương thức thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
2. Trường hợp phí bảo hiểm được đóng nhiều lần và bên mua bảo hiểm đã đóng một hoặc một số kỳ phí bảo hiểm nhưng không thể đóng được các khoản phí bảo hiểm tiếp theo thì thời gian gia hạn đóng phí là 60 ngày.
3. Các bên có thể thỏa thuận khôi phục hiệu lực hợp đồng bảo hiểm đã bị đơn phương chấm dứt thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 26 của Luật này trong thời hạn 02 năm kể từ ngày bị chấm dứt và bên mua bảo hiểm đã đóng số phí bảo hiểm còn thiếu.
4. Trường hợp bên mua bảo hiểm không đóng hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm không được tự ý khấu trừ phí bảo hiểm từ giá trị hoàn lại của hợp đồng bảo hiểm khi chưa có sự đồng ý của bên mua bảo hiểm và không được khởi kiện đòi bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm. Quy định này không áp dụng đối với bảo hiểm nhóm.”
Dẫn chiếu đến khoản 1 Điều 26 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 chi tiết như sau:
“Điều 26. Đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm
Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài hoặc bên mua bảo hiểm có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm trong trường hợp sau đây:
1. Bên mua bảo hiểm không đóng phí bảo hiểm hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm theo thời hạn thỏa thuận hoặc sau thời gian gia hạn đóng phí;
...”
Theo đó, pháp luật cho phép bên mua bảo hiểm linh hoạt lựa chọn phương thức đóng phí, có thể đóng một lần hoặc nhiều lần theo thỏa thuận trong hợp đồng. Điều này giúp bên mua bảo hiểm chủ động về tài chính và lựa chọn phương thức phù hợp với khả năng của mình. Trong trường hợp phí bảo hiểm được đóng nhiều lần và bên mua bảo hiểm đã đóng một hoặc một số kỳ phí bảo hiểm nhưng không thể đóng được các khoản phí bảo hiểm tiếp theo thì thời gian gia hạn đóng phí là 60 ngày.
Bên cạnh đó, các bên có thể thỏa thuận khôi phục hiệu lực hợp đồng bảo hiểm đã bị đơn phương chấm dứt thực hiện theo khoản 1 Điều 26 Luật Kinh doanh bảo hiểm trong thời hạn 02 năm kể từ ngày bị chấm dứt và bên mua bảo hiểm đã đóng số phí bảo hiểm còn thiếu. Đáng chú ý, trong trường hợp bên mua bảo hiểm không đóng hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm không được tự ý khấu trừ phí bảo hiểm từ giá trị hoàn lại của hợp đồng bảo hiểm khi chưa có sự đồng ý của bên mua bảo hiểm và không được khởi kiện đòi bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm. Quy định này không áp dụng đối với bảo hiểm nhóm.
Như vậy, việc đóng phí bảo hiểm nhân thọ được pháp luật quy định linh hoạt nhưng vẫn chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền lợi của các bên. Các nội dung về phương thức đóng phí, thời gian gia hạn và khôi phục hợp đồng giúp bên mua bảo hiểm có thêm cơ hội duy trì hợp đồng trong trường hợp khó khăn tài chính. Đồng thời, việc hạn chế quyền của doanh nghiệp bảo hiểm trong việc xử lý phí chưa đóng thể hiện sự bảo vệ đối với bên mua bảo hiểm. Những ghi nhận này góp phần bảo đảm tính nhân văn và ổn định của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Qua đó, nâng cao hiệu quả thực hiện và hạn chế tranh chấp trong thực tiễn.
Trân trọng./.