Đề xuất Án lệ về tình tiết “Tái phạm nguy hiểm”

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ TÌNH TIẾT “TÁI PHẠM NGUY HIỂM”

Tình huống pháp lý:

Bị cáo phạm tội thuộc trường hợp tái phạm nhưng bản án xét xử bị cáo không xét xử bị cáo với tình tiết định khung tăng nặng “tái phạm”. Sau đó, bị cáo tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội do cố ý khi chưa được xóa án tích thì Tòa án có xác định bị cáo phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm nguy hiểm” hay không?

Quan điểm 1 cho rằng: Tòa án không xác định bị cáo phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm nguy hiểm” với lý do: Bản án xét xử bị cáo về tội phạm trước đây không nhận định bị cáo phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm” nên không đủ căn cứ để xác định bị cáo đã tái phạm nguy hiểm (theo hướng có lợi cho bị cáo).

Quan điểm 2 cho rằng: Tòa án xác định bị cáo phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm nguy hiểm” với lý do: Mặc dù Bản án xét xử bị cáo về tội phạm trước đã có sai lầm khi không xét xử bị cáo về tình tiết “tái phạm” nhưng thực tế bị cáo đã tái phạm và tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội do cố ý khi chưa được xóa án tích nên đã đủ yếu tố để xác định bị cáo phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm nguy hiểm”.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[3] Tại khoản 1 Điều 53 Bộ luật Hình sự quy định: “Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội đo cố ý”. Căn cứ quy định nêu trên thì lần phạm tội của Phạm Công H vào ngày 15/01/2020 thuộc trường hợp Tái phạm là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Ngày 07/3/2023, tại ấp A, xã T, huyện Đ, tinh Bình Phước, PhạmCông H chưa được xóa án tích lại thực hiện hành vi tàng trữ trái phép 0,1532 gam ma túy loại Methamphetamine nhằm mục đích sử dụng thì bị bắt quả tang nên lần phạm tội này của Phạm Công H thuộc trường hợp "Tái phạm nguy hiểm”. Do đó, Tòa án cấp sơ thầm kết án Phạm Công H về tội Tàng trữ trái phép chất ma tủy" với tình tiết định khung tăng nặng "Tái phạm nguy hiểm" theo quy định tại điểm o khoản 2 Điều 249 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[4] Tòa án cấp phúc thẩm nhận định: Phạm Công H phạm tội không thuộc trường hợp “Tái phạm nguy hiểm” với lý do: Bản án hình sự sơ thẩm số 16/2020/HSST ngày 07/5/2020 của Tòa án nhân dân huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương không xác định Phạm Công H phạm tội thuộc trường hợp "Tái phạm" nên không đủ căn cứ xác định lần phạm tội của H vào ngày 07/3/2023 thuộc trường hợp "Tái phạm nguy hiểm”. Từ đó, Tòa án cấp phúc thẩm không áp dụng tình tiết định khung tăng nặng "Tái phạm nguy hiểm khi quyết định hình phạt đối với Phạm Công H mà áp dụng điểm c khoản 1 Điều 249, Điều 38, Điều 50, điểm h khoản 1 Điều 52, điểm S khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự; xử phạt Phạm Công H 05 năm tù là sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.”