Đề xuất Án lệ về việc Phạm Quốc B phạm tội “Gây rối trật tự công cộng” hay “Giết người”

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC PHẠM QUỐC B PHẠM TỘI “GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG” HAY “GIẾT NGƯỜI”

Tình huống pháp lý:

Thực tiễn xét xử cho thấy trong một số vụ án hình sự liên quan tới các nhóm đối tượng có mâu thuẫn với nhau xô xát tập thể, dẫn đến hậu quả có người bị chết thì việc phân hóa trách nhiệm hình sự của các bị cáo thường khó khăn, phức tạp. Đối với người thực hành, dùng vũ lực tước đoạt tính mạng của người khác, hành vi của đối tượng này thường dễ nhận biết do họ là người trực tiếp thực hiện tội phạm; vì vậy việc xác định tội danh “Giết người” đối với đối tượng này khá rõ ràng. Tuy nhiên, đối với đối tượng khởi xướng, chủ mưu trong việc tìm gặp nhóm đối tượng có mâu thuẫn để đánh “trả thù”, các Tòa án còn có quan điểm khác nhau trong việc xác định tội danh đối với đối tượng này. Có Tòa án cho rằng bị cáo phạm tội “Gây rối trật tự công cộng”, xâm phạm khách thể là trật tự công cộng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Có Tòa án cho rằng trường hợp này phải xác định bị cáo là đồng phạm về tội “Giết người” với vai trò là người khởi xướng, chủ mưu, cầm đầu thực hiện tội phạm.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[2] Xuất phát từ nguyên nhân trước đó trong lúc đang giao lưu tất niên ở rạp thôn TH, giữa Phạm Quốc B với anh Phạm Văn H xảy ra va chạm, xô xát dẫn đến việc B và Hồ Viết D đánh nhau với anh H và một số thanh niên khác. Sau đó, B đã rủ rê, lôi kéo nhiều người cùng tham gia đi đánh nhau với mình; trước khi đi đánh nhau, B đã phân công, nhắc nhở những người này chuẩn bị sẵn hung khí là dao, cưa, gậy, gạch, đá, chai thủy tinh rồi chia thành 02 nhóm cùng đi đến rạp thôn TH để đánh bất cứ ai nhằm trả thù. Từ sự chỉ điểm, hô hào, cổ vũ của Phạm Quốc B, Hồ Viết D, Nguyễn Tuấn A và các bị cáo khác đã cầm theo dao, cưa, gậy, gạch, đá, chai thủy tinh xông lên đánh, ném vào những người đang chơi tất niên trong rạp thôn TH, trong đó Hồ Viết D đã dùng kéo mang theo từ trước đâm nhiều nhát vào người anh Phạm Duy H5 làm anh H5 tử vong. Vì thế, trong vụ án này, Phạm Quốc B là người phải chịu trách nhiệm chính về hậu quả của vụ án và phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người với vai trò là người khởi xướng, chủ mưu, cầm đầu thực hiện tội phạm mới đúng pháp luật. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm kết án Phạm Quốc B về tội gây rối trật tự công cộng là không đúng tội danh và là sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật."