Đề xuất Án lệ về hợp đồng đặt cọc vô hiệu do người được ủy quyền ký kết hợp đồng đặt cọc vượt quá phạm vi ủy quyền
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC VÔ HIỆU DO NGƯỜI ĐƯỢC ỦY QUYỀN KÝ KẾT HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC VƯỢT QUÁ PHẠM VI ỦY QUYỀN
Tình huống pháp lý:
Các bên giao kết hợp đồng ủy quyền để bên nhận ủy quyền được ký kết hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng của bên ủy quyền. Khi giao kết hợp đồng đặt cọc, bên nhận ủy quyền thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bên đặt cọc nhưng khác về loại đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho bên ủy quyền. Bên đặt cọc đơn phương chấm dứt hợp đồng và yêu cầu bên ủy quyền trả tiền cọc và phạt cọc.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[7] Mặt khác, quyền sử dụng đất và các hợp đồng ủy quyền của bị đơn đối với ông H là riêng lẻ, không liên quan đến nhau, nên nếu có phát sinh nghĩa vụ thì mỗi bị đơn cũng chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi ủy quyền của mình. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm buộc các bị đơn có trách nhiệm liên đới trả tiền cọc và chịu phạt cọc cho toàn bộ hợp đồng đặt cọc đối với 14 thửa đất là không đúng.
[8] Theo Điều 1 của các hợp đồng ủy quyền, ông H có nghĩa vụ giao trả số tiền nhận cọc lại cho bị đơn, nhưng thực tế số tiền đặt cọc 2.000.000.000 đồng chưa được ông H giao lại cho các bị đơn. Ông H và ông T, ông Đ thừa nhận ông H đã trả lại cho ông T, ông Đ 500.000.000 đồng, số tiền đặt cọc còn lại là 1.500.000.000 đồng. Tại đơn khởi kiện cũng như trong suốt quá trình giải quyết vụ án, phía nguyên đơn chỉ yêu cầu bị đơn trả cọc và phạt cọc mà không yêu cầu ông H thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng; phía bị đơn yêu cầu ông H có trách nhiệm trả tiền cho nguyên đơn; còn ông H thì không đồng ý phạt cọc. Do đó, khi giải quyết lại vụ án, Tòa án cần xác định hợp đồng đặt cọc ngày 02/4/2022 vô hiệu, xác định lỗi của các bên dẫn đến hợp đồng vô hiệu và xem xét trách nhiệm của ông H trong việc trả lại số tiền đặt cọc và phạt cọc, mới đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự, đảm bảo việc giải quyết vụ án triệt để, đúng pháp luật.”