ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ HIỆU LỰC HỢP ĐỒNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT BẰNG GIẤY VIẾT TAY

Tình huống pháp lý:

Người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất (bằng giấy viết tay) yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và yêu cầu buộc bên chuyển nhượng cùng những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trả lại diện tích đất đã chuyển nhượng. Tại thời điểm giao kết bên chuyển nhượng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng không được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật đất đai. Bên chuyển nhượng và gia đình sau đó được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với toàn bộ diện tích đất, bao gồm cả phần đất đã chuyển nhượng trước đó và phát sinh tranh chấp.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[4] Tại thời điểm chuyển nhượng quyền sử dụng đất, vợ chồng bà G chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất chưa phù hợp về hình thức theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phù hợp với ý chí, nguyện vọng của các bên, không trái đạo đức xã hội, phù hợp với quy định của pháp luật. Theo hướng dẫn tại điểm b.2 tiểu mục 2.3 mục 2 Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được xác lập sau ngày 15/10/1993 vi phạm điều kiện về đất chuyển nhượng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và vi phạm điều kiện về hình thức (không được công chứng, chứng thực theo quy định), nhưng sau đó đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà có phát sinh tranh chấp và từ ngày 01/7/2004 mới có yêu cầu Tòa án giải quyết, thì không coi là hợp đồng vô hiệu do vi phạm các điều kiện này. Tòa án cấp sơ thẩm công nhận hiệu lực của “Giấy sang nhượng đất” ngày 01/5/1997 và buộc gia đình bà G trả lại 100,4 m2 đất cho nguyên đơn là có căn cứ và phù họp với quy định của pháp luật.”