Đề xuất Án lệ về giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN SỰ TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ

Tình huống pháp lý:

Thực tiễn xét xử cho thấy việc giải quyết trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự hiện nay còn thiếu sự thống nhất, đặc biệt trong các vụ án kinh tế, tham nhũng. Không ít trường hợp, mặc dù đã có đầy đủ căn cứ để xác định thiệt hại cũng như vai trò, mức độ trách nhiệm của từng bị cáo, một số Tòa án vẫn tách phần dân sự để giải quyết bằng một vụ án khác hoặc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại chưa phù hợp. Cách xử lý này dẫn đến kéo dài thời gian tố tụng, tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong việc áp dụng pháp luật và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[6] Theo quy định tại Điều 30 Bộ luật Tố tụng hình sự: “Việc giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự được tiến hành cùng với việc giải quyết vụ án hình sự”. Tại giai đoạn điều tra có căn cứ xác định số tiền Nguyễn Khắc S chiếm đoạt và làm thất thoát của Công ty XNK I, đã làm rõ hành vi phạm tội, vai trò liên quan của các bị cáo trong vụ án (trong đó có bị cáo Phan Thị Ngọc D), nên Tòa án cấp sơ thẩm quyết định tách phần dân sự về bồi thường thiệt hại để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự là không đúng quy định tại Điều 30 Bộ luật Tố tụng hình sự.

[7] Tòa án cấp phúc thẩm phát hiện ra sai lầm của Tòa án cấp sơ thẩm nhưng lại không quyết định hủy bản án sơ thẩm về nội dung tách phần dân sự, mà lại chấp nhận kháng nghị phúc thẩm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H, buộc các bị cáo Phan Thị Ngọc D, Phương Đình C, Nguyễn Văn Q và Nguyễn Thị Thu V phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường tổng số tiền 68.444.901.146 đồng cho Công ty cổ phần XNK I là vi phạm nghiêm trọng về phạm vi xét xử phúc thẩm (vấn đề Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét, nhưng Tòa án cấp phúc thẩm lại quyết định) và làm mất quyền kháng cáo của các bị cáo.”