Đề xuất Án lệ về áp dụng thời hiệu đối với nghĩa vụ thanh toán trong tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ ÁP DỤNG THỜI HIỆU ĐỐI VỚI NGHĨA VỤ THANH TOÁN TRONG TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA
Tình huống pháp lý:
Trong vụ án tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa, bị đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm về thời hiệu khởi kiện, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xác định và áp dụng thời hiệu khởi kiện đối với nghĩa vụ thanh toán mà bị đơn chưa thực hiện theo hợp đồng đã ký kết giữa hai bên.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[2.2] ... yêu cầu áp dụng thời hiệu đối với đơn hàng theo 02 hóa đơn số 0000406 và số 0000010 của bị đơn là phù hợp. Hai hóa đơn số 0000406 ngày 26/12/2019 và số 0000010 ngày 06/02/2020 do nguyên đơn xuất và giao cho bị đơn đều thực hiện sau ngày bị đơn đã nhận xong hàng hóa; do đó, quyền và lợi ích của nguyên đơn bị xâm phạm được tính vào thời điểm ngày 27/01/2020 và 07/3/2020 (nguyên đơn xác định ngày 07/3/2020).
Nguyên đơn nộp đơn khởi kiện “tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa” với bị đơn vào ngày 10/3/2022, tính từ thời điểm quyền và lợi ích của nguyên đơn bị xâm phạm đến ngày nguyên đơn nộp đơn khởi kiện là hơn 25 tháng. Điều 319 của Luật Thương mại quy định: Thời hiệu khởi kiện đối với tranh chấp thương mại là 02 năm (24 tháng), kể từ thời điểm quyền và lợi ích bị xâm phạm; đối chiếu với điều luật đã viện dẫn thì thời hiệu khởi kiện của nguyên đơn đã hết. Điều 157 của Bộ luật Dân sự quy định “bắt đầu lại thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự” như sau: a) Bên có nghĩa vụ thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện; b) Bên có nghĩa vụ thừa nhận hoặc thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện. Như vậy, khi thời hiệu khởi kiện đã hết mà xảy ra “sự kiện” như quy định tại điểm a và b đã viện dẫn ở trên thì thời hiệu khởi kiện được bắt đầu lại kể từ thời điểm xảy ra “sự kiện”. Quá trình tố tụng, tại bản tự khai ngày 02/6/2022, bà Nguyễn Thị Thùy Dung là Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất & Thương mại Đ (bị đơn) khai nhận có ký hợp đồng, nhận hàng của nguyên đơn và hiện còn nợ số tiền 666.522.140 đồng (trong đó bị đơn yêu cầu áp dụng thời hiệu đối với 02 hóa đơn với số tiền 552.189.583 đồng). Tại thời điểm này (ngày 02/6/2022) thì thời hiệu khởi kiện của nguyên đơn đã hết, sự thừa nhận nghĩa vụ của bị đơn là “sự kiện” đúng với quy định tại điểm a khoản 1 Điều 157 của Bộ luật dân sự; do đó, thời hiệu khởi kiện của nguyên đơn về việc “tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa” với bị đơn được bắt đầu lại từ ngày tiếp theo của ngày xảy ra “sự kiện” là ngày 03/6/2022.