Sự kiện bảo hiểm là gì? Thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra của hợp đồng bảo hiểm tài sản, hợp đồng bảo hiểm thiệt hại được thực hiện như thế nào?
Sự kiện bảo hiểm là gì? Thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra của hợp đồng bảo hiểm tài sản, hợp đồng bảo hiểm thiệt hại được thực hiện như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi có tham gia bảo hiểm cho một số tài sản và cũng được tư vấn thêm về bảo hiểm thiệt hại. Tuy nhiên, khi tìm hiểu hợp đồng thì tôi thấy có quy định về “sự kiện bảo hiểm” và nghĩa vụ thông báo khi sự kiện này xảy ra, nhưng nội dung khá phức tạp nên tôi chưa hiểu rõ. Tôi lo ngại nếu không nắm chắc thì khi xảy ra rủi ro có thể làm sai quy trình, ảnh hưởng đến việc được bồi thường. Vậy sự kiện bảo hiểm là gì? Thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra của hợp đồng bảo hiểm tài sản, hợp đồng bảo hiểm thiệt hại được thực hiện như thế nào? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Sự kiện bảo hiểm là gì?
Trong quan hệ bảo hiểm, việc xác định khi nào doanh nghiệp bảo hiểm phải bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm là vấn đề cốt lõi. Do đó, khoản 27 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 đã giải thích như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
27. Sự kiện bảo hiểm là sự kiện khách quan do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định mà khi sự kiện đó xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.”
Theo đó, có thể hiểu sự kiện bảo hiểm là sự kiện khách quan do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định mà khi sự kiện đó xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Như vậy, không phải mọi rủi ro đều làm phát sinh trách nhiệm bảo hiểm, mà chỉ những rủi ro đã được xác định là sự kiện bảo hiểm mới làm phát sinh nghĩa vụ bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm. Điều này giúp giới hạn phạm vi trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm và bảo đảm sự công bằng trong quan hệ hợp đồng. Việc xác định rõ ràng và chính xác sự kiện bảo hiểm không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, ổn định và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
2. Thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra của hợp đồng bảo hiểm tài sản, hợp đồng bảo hiểm thiệt hại được thực hiện như thế nào?
Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, việc thông báo kịp thời cho doanh nghiệp bảo hiểm là nghĩa vụ quan trọng của bên mua bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại. Đây là cơ sở để doanh nghiệp bảo hiểm kiểm tra tổn thất, xác minh nguyên nhân và giải quyết bồi thường đúng quy định. Nội dung này được cụ thể tại Điều 46 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 46. Thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra
1. Bên mua bảo hiểm phải thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài khi biết sự kiện bảo hiểm xảy ra theo thời hạn thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Trường hợp bên mua bảo hiểm không thực hiện hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ này, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có quyền giảm trừ số tiền phải bồi thường bảo hiểm tương ứng với thiệt hại mà doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải chịu, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
2. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không được áp dụng quy định tại khoản 1 Điều này nếu hợp đồng bảo hiểm không có thỏa thuận về trách nhiệm của bên mua bảo hiểm, các biện pháp chế tài trong việc không thực hiện hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ thông báo về sự kiện bảo hiểm.”
Theo đó, bên mua bảo hiểm phải thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài khi biết sự kiện bảo hiểm xảy ra theo thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Điều này có nghĩa là ngay khi phát hiện tài sản bị thiệt hại hoặc rủi ro được bảo hiểm phát sinh, bên mua bảo hiểm cần chủ động thông tin đúng thời hạn để bảo đảm quyền lợi của mình.
Trường hợp bên mua bảo hiểm không thực hiện hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ thông báo, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có quyền giảm trừ số tiền bồi thường tương ứng với phần thiệt hại mà họ phải gánh chịu do việc chậm thông báo gây ra. Tuy nhiên, điều này không áp dụng nếu việc không thông báo hoặc chậm thông báo xuất phát từ sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, chẳng hạn thiên tai, tai nạn nghiêm trọng hoặc các yếu tố ngoài khả năng kiểm soát của bên mua bảo hiểm.
Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 46 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 nêu rõ doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không được áp dụng chế tài nêu trên nếu trong hợp đồng bảo hiểm không có thỏa thuận rõ về trách nhiệm thông báo của bên mua bảo hiểm cũng như biện pháp xử lý khi không thực hiện hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ này. Sự ghi nhận này nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh việc doanh nghiệp bảo hiểm tự ý áp dụng bất lợi cho khách hàng.
Có thể thấy, thông báo khi sự kiện bảo hiểm xảy ra là nghĩa vụ cần thiết của bên mua bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại. Việc thực hiện đúng thời hạn không chỉ giúp doanh nghiệp bảo hiểm xử lý hồ sơ kịp thời mà còn bảo vệ quyền lợi bồi thường của chính người tham gia bảo hiểm. Đồng thời, quy định yêu cầu phải có thỏa thuận rõ trong hợp đồng cũng góp phần bảo đảm tính công bằng và minh bạch trong quan hệ bảo hiểm. Vì vậy, khi tham gia bảo hiểm, người mua cần đọc kỹ điều khoản thông báo sự kiện bảo hiểm để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của mình sau này.
Trân trọng./.