Đề xuất Án lệ về việc không áp dụng tình tiết định khung tăng nặng “có tính chất côn đồ” đối với Tội chống người thi hành công vụ

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC KHÔNG ÁP DỤNG TÌNH TIẾT ĐỊNH KHUNG TĂNG NẶNG “CÓ TÍNH CHẤT CÔN ĐỒ” ĐỐI VỚI TỘI CHỐNG NGƯỜI THI HÀNH CÔNG VỤ

Tình huống pháp lý:

Tội chống người thi hành công vụ được quy định tại Điều 330 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Chống người thi hành công vụ được hiểu là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật. Tội chống người thi hành công vụ xâm phạm đến sự hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội trong các lĩnh vực quản lý hành chính của Nhà nước. Đối tượng tác động của tội phạm này là người thi hành công vụ.

Tham khảo Công văn số 38/NCPL ngày 06/01/1976 của TANDTC và Kết luận tại Hội nghị tổng kết công tác ngành Tòa án năm 1995 giải thích: Khái niệm côn đồ được hiểu là hành động của những tên coi thường pháp luật, luôn luôn phá rối trật tự trị an, sẵn sàng dùng vũ lực và thích (hay) dùng vũ lực để uy hiếp người khác phải khuất phục mình, vô cớ hoặc chỉ vì một duyên cớ nhỏ nhặt là đâm chém, thậm chí giết người. Hành động của chúng thường là xâm phạm sức khỏe, tính mạng, danh dự người khác, gây gổ hành hung người khác một cách rất vô cớ hoặc vì một duyên cớ nhỏ nhặt, ví dụ như đi xe đạp, xe máy va quyệt vào người khác, có khi chính mình có lỗi nhưng đã kiếm cớ để đánh hoặc giết người ta, mặc dù có thể người kia cũng có lỗi nhỏ. Đó là hành vi có tính chất côn đồ.

Thực tế xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn còn chưa thống nhất về việc có áp dụng tình tiết định khung tăng nặng “có tính chất côn đồ” đối với tội “Chống người thi hành công vụ”. Do đó, việc có án lệ về vấn đề này là cần thiết.

Tại Bản án hình sự phúc thẩm số 83/2021/HS-PT ngày 24/11/2021, Toà án nhân dân tỉnh Sóc Trăng đã nhận định hành vi khách quan của tội “Chống người thi hành công vụ” là đe doạ dùng vũ lực và dùng vũ lực tấn công người thực hiện công vụ nên không áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội có tính chất côn đồ”. Nhận định như vậy là có cơ sở, cần được xem xét phát triển thành án lệ.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[5] …Trong vụ án này, bị cáo P và T có hành vi dùng lời lẽ xúc phạm, đe dọa dùng vũ lực và dùng vũ lực tấn công thành viên Tổ tuần tra tuyên truyền, xử lý vi phạm trong công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn thị xã N để cản trở họ thực hiện công vụ. Đây là hành vi khách quan của tội “Chống người thi hành công vụ”. Vì vậy, việc cấp sơ thẩm không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội có tính chất côn đồ” theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) đối với các bị cáo là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.”