Đề xuất Án lệ về hành vi “cho người khác sử dụng” trong tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ HÀNH VI “CHO NGƯỜI KHÁC SỬ DỤNG” TRONG TỘI “TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY”
Tình huống pháp lý:
Trong quá trình nghiên cứu các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật để đề xuất phát triển thành án lệ; chúng tôi nhận thấy còn nhiều trường hợp Thẩm phán chưa có cách hiểu thống nhất về hành vi của tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định: “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.” Theo đó, hành vi đưa ma túy, công cụ, phương tiện cho người khác sử dụng đã cấu thành tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”, vậy trường hợp người có hành vi đưa ma túy, công cụ, phương tiện này cùng sử dụng trái phép chất ma túy cùng sử dụng ma túy thì có phạm tội không?
Hiện nay còn có cách hiểu khác nhau, điều này xuất phát từ quy định trước đó của pháp luật: khoản 1 Điều 197 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định về Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm”.
Theo tiểu mục 6.1, mục 6 phần I Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLTBCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 hướng dẫn áp dụng một số quy định tại chương XVIII “Các tội phạm về ma túy” của Bộ luật Hình sự năm 1999 hướng dẫn thì “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” là một trong các hành vi sau đây:
“a) Chỉ huy, phân công, điều hành các hoạt động đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác;
b) Chỉ huy, phân công, điều hành việc chuẩn bị, cung cấp chất ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy, tìm người sử dụng chất ma túy.
Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây theo sự chỉ huy, phân công, điều hành của người khác thì bị coi là đồng phạm về tội tổ chúc sử dụng trái phép chất ma túy: đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; cung cấp trái phép chất ma túy cho người khác để họ sử dụng trái phép chất ma túy; chuẩn bị chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ, sản xuất... ) nhằm đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; chuẩn bị địa điểm (thuê địa điểm, mượn địa điểm, sử dụng địa điểm không thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc đang do mình quản lý để làm nơi đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác); chuẩn bị dụng cụ, phương tiện dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ...) nhằm sử đựng để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; tìm người sử dụng chất ma túy để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể của họ”.”
Do đó, theo hướng dẫn của Thông tư nêu trên là phải đưa trái phép ma túy vào cơ thể người khác.
Bộ luật Hình sự năm 1999 và Thông tư 17 nêu trên hiện nay đã hết hiệu lực. Tuy nhiên khoản 1 Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy: “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào... ”. Việc quy định về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” của Bộ luật Hình sự năm 2015 không khác so với Bộ luật Hình sự năm 1999 đã dẫn đến rất nhiều Thẩm phán khi xét xử vẫn áp dụng tinh thẩn của Thông tư 17, mặc dù hướng dẫn của Thông tư đã không còn phù hợp nữa.
Để có cách hiểu thống nhất, chúng tôi đề xuất phát triển Quyết định giám đốc thẩm số 45/2022/HS-GĐT ngày 30/8/2022 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” đối với Vũ Văn T, Vũ Lệnh T1, Vũ Quốc T2 làm án lệ.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[3] Theo quy định tại khoản 1 Điều 255 Bộ luật Hình sự thì “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào... ”(cụ thể thực hiện một trong các hành vi như: bố trí, sắp xếp, điều hành con người, phương tiện; cung cấp ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ… để thực hiện việc sử dụng trái phép chất ma túy), là đủ yếu tố cấu thành tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Như vậy, Vũ Văn T có hành vi cung cấp địa điểm; đồng thời Vũ Văn T, Vũ Lệnh T1, Vũ Quốc T2 còn thực hiện và hành vi góp tiền mua ma túy, để tự mình sử dụng trái phép chất ma túy và cung cấp chất ma túy, địa điểm, phương tiện để người khác cùng sử dụng chất ma túy. Hành vi của Vũ Văn T, Vũ Lệnh T1, Vũ Quốc T2 là đủ yếu tố cấu thành tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự.”