Đề xuất Án lệ về việc bồi thường tài sản gắn liền với đất trong trường hợp người sở hữu hợp pháp tài sản gắn liền với đất nhưng không có quyền sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC BỒI THƯỜNG TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI ĐẤT TRONG TRƯỜNG HỢP NGƯỜI SỞ HỮU HỢP PHÁP TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI ĐẤT NHƯNG KHÔNG CÓ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT

Tình huống pháp lý:

Người mua nhà hợp pháp trên đất được giao cho cơ quan nhà nước, trong quá trình sử dụng đã xây dựng, tôn tạo, trồng cây trên diện tích đất đó, khi đất bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[5]. Mặc dù người bị thu hồi đất là Tòa án nhân dân huyện Tam Nông nhưng ông H là người có tài sản trên đất (03 gian nhà thanh lý do mua hóa giá của Tòa án nhân dân huyện Tam Thanh); tại Quyết định bán thanh lý nhà ngày 20/4/1998 của Tòa án nhân dân huyện Tam Thanh có nội dung sau khi nộp tiền xong ông H có quyền sở hữu 03 gian nhà này, đồng thời tại Hợp đồng mua bán nhà thanh lý cùng ngày giữa Tòa án nhân dân huyện Tam Thanh và ông H cũng thể hiện các thủ tục đăng ký với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền do ông H chịu trách nhiệm. Do đó, có cơ sở để xác định việc nhận chuyển nhượng 03 gian nhà thanh lý của ông H không phải là mua bán vật liệu mà ông H mua với mục đích sử dụng để ở. 03 gian nhà này được ông H mua thanh lý trước thời điểm nhà nước có quyết định thu hồi đất của Tòa án nhân dân huyện Tam Nông và trước khi có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại thị trấn Hưng Hóa. Theo quy định tại khoản 3 Điều 43 Luật Đất đai năm 2003: “Người bị thu hồi đất quy định tại khoản 1 nhưng không thuộc khoản 2 Điều này được bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất bị thu hồi” nên lẽ ra, sau khi có quyết định thu hồi đất, Ủy ban nhân dân huyện Tam Nông phải thực hiện việc kiểm kê các tài sản của ông H để có cơ sở xem xét việc bồi thường hoặc hỗ trợ đối với các tài sản có trên đất bị thu hồi (nếu có) thì mới đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình ông H.”