Nguồn án lệ về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (Quyết định giám đốc thẩm số 58/2024/DS-GĐT)
NGUỒN ÁN LỆ VỀ VIỆC TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 58/2024/DS-GĐT)
Quyết định giám đốc thẩm số 58/2024/DS-GĐT ngày 13/8/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam; Bản án dân sự sơ thẩm và Quyết định bổ sung Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân thị xã Điện Bàn về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Nội dung hủy án:
“[2]. Về việc tính lãi đối với số tiền chuyển nhượng đất 1.000.000.000 đồng:
Như đã phân tích ở trên, tại thời điểm ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, các bên đều biết diện tích đất chuyển nhượng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H mà đất là của Nhà nước, nhưng hai bên vẫn cố tình xác lập giao dịch, do đó không phát sinh giá trị quyền sử dụng đất đối với cá nhân nên không có căn cứ để xác định thiệt hại khi hợp đồng vô hiệu. Tòa án cấp sơ không chấp nhận yêu cầu của Công ty B2 về việc buộc bà H trả lãi suất 5%/năm đối với số tiền 1.000.000.000 đồng là có căn cứ. Tòa án cấp phúc thẩm tính lãi 50% trên số tiền 1.000.000.000 đồng với lãi suất 5%/năm, buộc bà H phải trả số tiền 112.500.000 đồng là không đúng.
[3]. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm buộc Công ty B2 giao diện tích đất nêu trên cho Ủy ban nhân dân phường Đ quản lý là vượt quá yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì Công ty B2 chỉ yêu cầu tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25-02-2019 vô hiệu. Mặt khác, quá trình giải quyết vụ án, Ủy ban nhân dân phường Đ cũng không có đơn yêu cầu độc lập. Theo Điều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án chỉ thụ lý, giải quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó.
Từ những nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm đều có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật; Kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng có căn cứ, đúng pháp luật. Do đó, chấp nhận Quyết định kháng nghị số 50/QĐ-VKS-DS ngày 29-5-2024 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và Bản án dân sự sơ thẩm số 105/2023/DS-ST ngày 03-7-2023 của Toà án nhân dân thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam để giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.
Ngoài ra, khi giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần đưa ông Nguyễn C1 chồng bà H vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, để xem xét, giải quyết vụ án được triệt để.”