Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào? Thủ tục đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán được thực hiện ra sao?
Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào? Thủ tục đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán được thực hiện ra sao?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tìm hiểu các quy định về quản trị, điều hành trong doanh nghiệp bảo hiểm thì được biết trong một số trường hợp, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp đình chỉ hoặc tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ đối với Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc và Chuyên gia tính toán. Tuy nhiên, tôi chưa rõ những trường hợp nào sẽ bị áp dụng biện pháp này, căn cứ pháp lý ra sao và trình tự, thủ tục đình chỉ hoặc tạm đình chỉ được thực hiện như thế nào theo quy định hiện hành. Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn!
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Để bảo đảm hoạt động quản trị doanh nghiệp bảo hiểm được minh bạch, an toàn và đúng pháp luật, Điều 83 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 đã có cơ chế đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ đối với một số chức danh quản lý quan trọng gồm Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán. Đây là một trong những biện pháp nhằm kịp thời xử lý các trường hợp không còn đáp ứng điều kiện hoặc có vi phạm trong quá trình quản lý, điều hành doanh nghiệp. Cụ thể như sau:
“Điều 83. Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán
1. Bộ Tài chính có quyền đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam vi phạm nguyên tắc đảm nhiệm chức vụ quy định tại Điều 82 của Luật này hoặc không còn đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn quy định tại Điều 81 của Luật này.
2. Trong thời hạn 75 ngày kể từ ngày Bộ Tài chính ban hành văn bản đình chỉ, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán mới.
3. Người bị đình chỉ, tạm đình chỉ quy định tại khoản 1 Điều này có trách nhiệm tham gia xử lý các tồn tại và vi phạm có liên quan đến trách nhiệm cá nhân khi có yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam.
4. Chính phủ quy định chi tiết việc đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.”
Theo đó, Bộ Tài chính là chủ thể có quyền đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam vi phạm nguyên tắc đảm nhiệm chức vụ tại Điều 82 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 hoặc không còn đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn tại Điều 81 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022. Sự ghi nhận này giúp cơ quan quản lý nhà nước kịp thời ngăn ngừa các rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và bảo vệ sự an toàn của thị trường bảo hiểm.
Lưu ý rằng, trong thời hạn 75 ngày kể từ ngày Bộ Tài chính ban hành văn bản đình chỉ, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán mới. Thời hạn này nhằm bảo đảm doanh nghiệp nhanh chóng kiện toàn bộ máy quản lý, tránh làm gián đoạn hoạt động kinh doanh và duy trì sự ổn định trong công tác điều hành.
Đối với người bị đình chỉ, tạm đình chỉ nêu trên phải có trách nhiệm tham gia xử lý các tồn tại và vi phạm có liên quan đến trách nhiệm cá nhân khi có yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, thể hiện nguyên tắc trách nhiệm cá nhân, bảo đảm các sai phạm được giải quyết đầy đủ, không bị gián đoạn chỉ vì người có liên quan đã bị đình chỉ chức vụ.
Cuối cùng, tại điều khoản này, Luật đã xác định Chính phủ quy định chi tiết việc đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán tại khoản 1 và khoản 2 Điều 83 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để việc áp dụng các biện pháp đình chỉ được thực hiện minh bạch, khách quan và đúng thẩm quyền.
Có thể thấy, điều luật trên về đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ đối với các chức danh quản lý chủ chốt là cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm kỷ cương trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Không chỉ góp phần xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm hoặc không còn đủ điều kiện, nội dung này còn giúp nâng cao trách nhiệm của người quản lý và tăng cường hiệu quả giám sát của cơ quan nhà nước. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.
2. Thủ tục đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán được thực hiện ra sao?
Để việc đình chỉ hoặc tạm đình chỉ đối với các chức danh quản lý trong doanh nghiệp bảo hiểm được thực hiện đúng trình tự, pháp luật đã quy định cụ thể về thủ tục và thời hạn xử lý. Những điều khoản này vừa bảo đảm tính nghiêm minh trong quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động khắc phục vi phạm. Cụ thể, Điều 31 Nghị định số 46/2023/NĐ-CP ngày 01/7/2023 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm đã xác định như sau:
“Điều 31. Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán
1. Trường hợp phát hiện Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam vi phạm nguyên tắc đảm nhiệm chức vụ quy định tại Điều 82 của Luật Kinh doanh bảo hiểm hoặc không còn đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn quy định tại Điều 81 của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Bộ Tài chính tổ chức làm việc với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam và lập biên bản làm việc.
2. Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam có phương án điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ quy định tại Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm kèm theo biên bản làm việc.
a) Trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính xem xét, ban hành quyết định tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán trong 30 ngày;
b) Hết thời hạn tạm đình chỉ, trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam không thực hiện biện pháp điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ quy định tại Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm, trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính xem xét, ban hành quyết định đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán.
3. Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam không có báo cáo về phương án điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ quy định tại Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm kèm theo biên bản làm việc, trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính xem xét, ban hành quyết định đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán.”
Theo đó, nếu phát hiện Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam vi phạm nguyên tắc đảm nhiệm chức vụ tại Điều 82 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 hoặc không còn đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn tại Điều 81 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Bộ Tài chính tổ chức làm việc với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam và lập biên bản làm việc. Đây là bước xác minh ban đầu nhằm đánh giá đầy đủ tình trạng vi phạm, đồng thời bảo đảm việc xử lý được thực hiện khách quan và đúng căn cứ pháp luật.
Còn nếu doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam có phương án điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 kèm theo biên bản làm việc thì trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính sẽ xem xét, ban hành quyết định tạm đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán trong 30 ngày. Sự ghi nhận này tạo cơ hội để doanh nghiệp khắc phục sai sót, đồng thời vẫn bảo đảm việc kiểm soát rủi ro trong thời gian xử lý.
Sau đó, khi hết thời hạn tạm đình chỉ, trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam không thực hiện biện pháp điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, thì trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính xem xét, ban hành quyết định đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán. Điều này thể hiện nguyên tắc xử lý nghiêm đối với các trường hợp không khắc phục vi phạm sau khi đã được tạo điều kiện.
Ngoài ra, nếu doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam không có báo cáo về phương án điều chỉnh nhằm đảm bảo tuân thủ Điều 81 và Điều 82 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 kèm theo biên bản làm việc, trong vòng 07 ngày làm việc, Bộ Tài chính xem xét, ban hành quyết định đình chỉ việc thực thi quyền, nghĩa vụ của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc, Chuyên gia tính toán. Nội dung này nhằm nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc chủ động khắc phục vi phạm và tránh kéo dài thời gian xử lý không cần thiết.
Có thể thấy, thủ tục đình chỉ và tạm đình chỉ được thiết kế theo lộ trình rõ ràng, từ xác minh, tạo điều kiện khắc phục đến áp dụng biện pháp xử lý khi cần thiết. Điều này vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm. Đồng thời, điều khoản trên cũng khuyến khích doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật và nhanh chóng khắc phục các vi phạm phát sinh. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.
Trân trọng./.