Thông báo rút kinh nghiệm số 24/TBRKN-VC1-HC ngày 27/4/2020 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án hành chính “Khiếu kiện hành vi hành chính về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 24/TBRKN-VC1-HC NGÀY 27/4/2020 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH “KHIẾU KIỆN HÀNH VI HÀNH CHÍNH VỀ VIỆC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

1. Về tố tụng

Chi cục THADS huyện NT đã có lỗi do không có văn bản yêu cầu Văn phòng đăng ký đất đai tạm dừng chuyển quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 326 của ông Hóa, bà Hải theo Điều 69 Luật Thi hành án dân sự, sai sót này của Chi cục THADS đã dẫn đến việc Sở TN&MT tỉnh NĐ căn cứ hợp đồng tặng cho, cấp GCNQSDĐ cho anh Dương, chị Lộc, tạo điều kiện cho ông Hóa, bà Hải tẩu tán tài sản. Do đó việc giải quyết vụ án có liên quan đến trách nhiệm, nghĩa vụ của Chi cục THADS huyện NT.

Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Chi cục THADS huyện NT vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là vi phạm thủ tục tố tụng theo quy định tại Điều 53, Điều 58 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

2. Về nội dung

Ngày 27/10/2017, ông Hóa và bà Hải biết rõ mình phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho bà Thắm nhưng cố tình lập hợp đồng tặng cho toàn bộ quyền sử dụng thửa đất số 326 (là tài sản có thể bị kê biên) cho con trai là anh Vũ Văn Dương và con dâu là chị Trần Thị Lộc, là hành vi tẩu tán tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho bà Thắm.

Trước đó, ngày 18/09/2017, Chi cục THADS huyện NT đã có Công văn số 50/CV-CCTHA gửi Văn phòng đăng ký đất đai huyện NT thông báo đang tổ chức việc thi hành án liên quan đến quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất tại thửa số 326, đồng thời đề nghị phối hợp cung cấp thông tin về các giao dịch đối với thửa đất số 326. Cùng ngày, Văn phòng đăng ký đất đai đã có Công văn số 437/CNVPĐKĐĐ phúc đáp Công văn số 50 của Chi cục THADS huyện NT là đã biết thửa đất trên đang được xem xét để thực hiện nghĩa vụ thi hành án và trên thực tế ngày 10/11/2017, Chi cục THADS huyện NT đã có thông báo về việc cưỡng chế kê biên quyền sử dụng thửa đất số 326 để đảm bảo thi hành án. Tuy nhiên ngày 12/01/2018, Văn phòng đăng ký đất đai vẫn đề nghị Sở TN&MT cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 326 cho anh Dương, chị Lộc là tạo điều kiện cho ông Hóa và bà Hải tẩu tán tài sản. Sở TN&MT cấp GCNQSDĐ số CG605526 ngày 23/01/2018 đối với thửa số 326 đang bị xem xét kê biên là không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Thiếu sót của Tòa án cấp sơ thẩm trong việc không xem xét toàn diện các tài liệu chứng cứ, không chấp nhận yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Thắm bổ sung yêu cầu khởi kiện, tuyên hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông Hóa, bà Hải cho con là anh Dương, chị Lộc do Văn phòng công chứng NT chứng thực là vô hiệu. Với yêu cầu này, cần phải giải quyết lại vụ án theo thủ tục tố tụng dân sự, xem xét hợp đồng vô hiệu và xem xét các quyết định hành chính cá biệt (GCNQSDĐ) mới giải quyết triệt để vụ án.

Do có những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, về việc đánh giá chứng cứ và do phát sinh yêu cầu mới không thể xem xét, giải quyết được ở cấp phúc thẩm, Bản án phúc thẩm số 36/2020/HCPT của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã quyết định: Hủy bản án sơ thẩm số 04/2019/HC-ST của Tòa án nhân dân tinh NĐ và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh NĐ giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.

Vậy, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thông báo để các Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm, nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính./.