Thông báo rút kinh nghiệm số 31/TB-VKS-V3 ngày 08/5/2024 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về “Khiếu kiện hành vi hành chính trong luật quản lý đất đai”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 31/TB-VKS-V3 NGÀY 08/5/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ “KHIẾU KIỆN HÀNH VI HÀNH CHÍNH TRONG LUẬT QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Thứ nhất, theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, đủ cơ sở xác định: Nguồn gốc thửa đất số 186, tờ bản đồ số 3, diện tích 203m là một phần thửa đất có tổng diện tích 542m của bố mẹ bà Bùi Thị Nhất là cụ Bùi Văn Cống và cụ Nguyễn Thị Sang tạo lập. Khi hai cụ mất không để lại di chúc nên về nguyên tắc, tài sản là quyền sử dụng thửa đất số 186 sẽ thuộc về các đồng thừa kế (bà Chí, bà Nhất, bà Hợp). Việc chị Nguyễn Thị Thủy (con gái bà Hợp) được cấp GCNQSDĐ số K321673 ngày 30/9/2001 đối với thửa số 186 nhưng chưa có sự đồng ý của các đồng thừa kế là trái pháp luật, ảnh hưởng đến quyền lợi của các đồng thừa kế (trong đó có bà Nhất). Vì vậy, bà Nhất có quyền khiếu nại đối với việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho chị Thủy.

Thứ hai, văn bản số 4674/UBND-TNMT ngày 15/7/2021 đã khẳng định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K321673 do UBND huyện Y cấp ngày 30/9/2001 đối với thửa đất số 186 cho chị Nguyễn Thị Thủy là đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Khi bà Nhất có đơn khiếu nại văn bản 4674 nêu trên, theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Luật khiếu nại, Chủ tịch UBND huyện Y phải thụ lý giải quyết đơn khiếu nại của bà Nhất nhưng Chủ tịch UBND huyện Y lại căn cứ khoản 2 Điều 11 Luật khiếu nại 2011 để ban hành Thông báo số 251/TB-UBND ngày 26/8/2021 không thụ lý đơn khiếu nại của bà Nhất là trái pháp luật.

Tuy nhiên, trong vụ án này, người khởi kiện đã khởi kiện hành vi hành chính về giải quyết khiếu nại nên Thông báo số 251/TB-UBND ngày 26/8/2021 của Chủ tịch UBND huyện Y không phải là quyết định hành chính cá biệt mà chỉ là văn bản phản ánh việc thực hiện hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Y trong giải quyết khiếu nại của công dân. Vì vậy, Thông báo số 251/TB-UBND ngày 26/8/2021 không phải là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính. Đồng thời, việc Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng vụ việc đã được Tòa án thụ lý giải quyết là không đúng vì Tòa án nhân dân huyện Y chỉ thụ lý tranh chấp đòi quyền sử dụng đất giữa chị Thủy và anh Lợi. Đây là vụ án tranh chấp dân sự, không phải vụ án hành chính theo quy định tại khoản 9 Điều 11 của Luật khiếu nại năm 2011 và vụ án tranh chấp dân sự này đã được Tòa án nhân dân huyện Y tạm đình chỉ, trong đó có lý do để chờ kết quả giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Y nên việc Tòa án nhân dân tỉnh V bác yêu cầu khởi kiện của bà Nhất là không đúng.

Do Bản án sơ thẩm có những vi phạm như phân tích ở trên nên TAND cấp cao tại Hà Nội đã tuyên chấp nhận kháng cáo của bà Bùi Thị Nhất, sửa quyết định của Bản án sơ thẩm: Buộc Chủ tịch UBND huyện Y, tỉnh V phải thụ lý giải quyết đơn khiếu nại của bà Bùi Thị Nhất đối với Công văn số 4674/UBND- TNMT ngày 15/7/2021 của Chủ tịch UBND huyện Y về trả lời đơn đề nghị của bà Bùi Thị Nhất theo đúng quy định của pháp luật.

Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thấy cần thông báo để rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính./.