Thông báo rút kinh nghiệm số 27/TB-VC1-HC ngày 07/5/2020 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án hành chính “Khởi kiện Quyết định thu hồi Quyết định giải quyết khiếu nại và Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 27/TB-VC1-HC NGÀY 07/5/2020 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO VỀ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH “KHỞI KIỆN QUYẾT ĐỊNH THU HỒI QUYẾT ĐỊNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VÀ QUYẾT ĐỊNH THU HỒI GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Chủ tịch UBND huyện H và UBND huyện H đều căn cứ vào Biên bản xác định ranh giới đất lập ngày 10/11/2007 đối với thửa đất số 292, tờ bản đồ số 28, 29 tại xã T để làm căn cứ ban hành các Quyết định số 1190, 1475. Tuy nhiên Biên bản xác định ranh giới đất này lại không có giá trị pháp lý vì các thành phần tham gia như Chủ tịch UBND xã, Trưởng thôn, cán bộ địa chính ...tại thời điểm đó chưa công tác tại xã T và chưa giữ các cương vị như trong biên bản nêu. Bản thân người bị kiện, người thừa kế quyền và nghĩa vụ của cụ Lim cũng thừa nhận đất cấp cho cụ Lim có sự chồng lấn sang đất của bà Mận.

Như vậy, việc xác định ranh giới thửa đất của cụ Lim với thửa đất của bà Mận dựa trên căn cứ biên bản này là không chính xác nên việc cấp GCNQSDĐ cho cụ Lim là không đảm bảo và cũng chưa có cơ sở để xác định diện tích đất bị cấp chồng lấn cụ thể là bao nhiêu m. Do vậy, Quyết định số 1190 xác định cấp cho cụ Nguyễn Thị Lim trùng vào 322,6 m đất nông nghiệp của bà Vũ Thị Mận là thiếu cơ sở pháp lý. Quyết định số 1475 phát sinh trên cơ sở Quyết định số 1190 nên cũng không hợp pháp.

Quyết định 1058 và Quyết định 2548 thu hồi hủy bỏ các Quyết định 1190 và Quyết định 1475 nêu trên nhưng sau khi thu hồi, hủy bỏ các Quyết định hành chính, UBND huyện H lại không tiếp tục giải quyết khiếu nại của bà Mận, không xác định nội dung khiếu nại của bà Mận có căn cứ hay không (trong khi chính UBND huyện H cũng thừa nhận việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cụ Lim có sai sót trong việc lập và ký biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất 292, có sự chồng lên một phần diện tích đất của bà Mận) là chưa đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bà Mận.

Tại phiên tòa phúc thẩm, UBND huyện H cũng đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy các quyết định hành chính để UBND huyện H xác định lại cho đúng ranh giới và cấp GCNQSDĐ cho đương sự.

Tòa án cấp sơ thẩm chỉ phân tích trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành các Quyết định hành chính mà không xem xét kỹ nội dung cũng như hậu quả pháp lý t - của các quyết định, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Mận là thiếu sót, không đảm bảo tính khách quan và quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.

Trong vụ án này, ngoài yêu cầu khởi kiện hủy các quyết định hành chính, bà Mận còn khởi kiện yêu cầu hủy GCNQSDĐ cấp cho cụ Nguyễn Thị Lim. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định yêu cầu khởi kiện về hủy GCNQSDĐ đất thuộc trường hợp hết thời hiệu khởi kiện là không chính xác bởi lẽ khi xem xét giải quyết vụ án, Tòa án có trách nhiệm xem xét các quyết định hành chính, hành vi hành chính, văn bản hành chính có liên quan đến quyết định hành chính bị khởi kiện theo Điều 6 Luật tố tụng hành chính (TTHC) và khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 193 Luật TTHC. Việc Tòa án cấp sơ thẩm tách rời yêu cầu hủy bỏ GCNQSDĐ cấp cho cụ Lim, trong khi đây mới là nguyên nhân dẫn đến khiếu nại, khởi kiện là trái qui định của pháp luật.

Do đó,Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã sửa bản án sơ thẩm, hủy Quyết định 1058, hủy Quyết định 1190, hủy Quyết định 2548, hủy Quyết định số 1475 và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 755106, số vào sổ GCN H00834 do UBND huyện H cấp ngày 29/8/2011 cho cụ Nguyễn Thị Lim để các cấp chính quyền kiểm tra, xác minh, xem xét lại cho chính xác, đảm bảo quyền lợi cho đương sự.

Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thấy cần thông báo để rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính./.