Thông báo rút kinh nghiệm số 24/TB-VKS-HC ngày 13/3/2020 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về việc kiểm sát việc giải quyết vụ án kinh doanh thương mại liên quan đến tranh chấp hợp đồng tín dụng và yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản do cầm cố
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 24/TB-VKS-HC NGÀY 13/3/2020 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỀ VIỆC KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN KINH DOANH THƯƠNG MẠI LIÊN QUAN ĐẾN TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG VÀ YÊU CẦU BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI VỀ TÀI SẢN DO CẦM CỐ
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
* Về việc xác định giá để tính thiệt hại khi bản hạt điều:
Theo quy định tại Điều 336 Bộ luật Dân sự năm 2005 và Điều 65 Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 về giao dịch bảo đảm thì tài sản cầm cố được xử lý theo phương thức do các bên thỏa thuận hoặc được bán đấu giá theo quy định của pháp luật, riêng đối với tài sản bảo đảm có thể xác định được giá cụ thể, rõ ràng trên thị trường thì người xử lý tài sản được bán theo giá thị trường mà không phải qua thủ tục bán đấu giá. Như vậy, đối với trường hợp trên, nếu hạt điều không bị giảm sút giá trị, vẫn giữ nguyên là hạt điều loại 1 thì sẽ được tỉnh theo giá thị trường tại thời điểm bán nhưng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm lại tính theo giá bình quân của các Hợp đồng cầm cố là không đúng, từ đó xác định giá trị thiệt hại của Công ty Thuận Hòa không chính xác.
* Về tiền lãi:
Trường hợp bán hạt điều theo giá điều loại 1 trên thị trường tại thời điểm Ngân hàng xuất bản mà số tiền thu được cao hơn dư nợ gốc tính đến thời điểm thu hồi nợ thì không phát sinh tiền lãi; trường hợp số tiền thu được thấp hơn dư nợ gốc, thì sau khi khấu trừ nợ gốc, tiền lãi được tính trên dư nợ gốc còn lại.
Như vậy, do Ngân hàng có lỗi trong việc bảo quản, giữ gìn tài sản cầm cố là hạt điều loại 1 làm hao hụt khối lượng và sụt giảm giá trị nên vào các ngày 31/01/2012, 10/3/2012, 19/3/2012, 21/3/2012, Ngân hàng đã bán điều với giá thấp hơn giá điều loại 1 trên thị trường; số tiền chênh lệch giữa giá điều loại 1 trên thị trường tại thời điểm bán với giá điều do Ngân hàng bán ra là khoản thiệt hại đối với Công ty Thuận Hòa, số tiền này sẽ được trừ vào nợ gốc theo từng thời điểm bán điều, Ngân hàng tiếp tục tính lãi trên số nợ gốc còn lại (nếu có).
Do Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định giá điều không đúng, từ đó tính giá trị thiệt hại đối với Công ty Thuận Hòa không chính xác, dẫn đến việc buộc Ngân hàng phải bồi thường cho Công ty Thuận Hòa số tiền 309.570.835 đồng và phải trả lại toàn bộ tài sản thế chấp bảo đảm khoản vay của Công ty Thuận Hòa là không phù hợp.
Trong vụ án này, VKSND tỉnh Đắk Lắk đã kịp thời báo cáo đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm số 03/2019/KDMT-PT ngày 25/3/2019 của TAND tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, VKSND cấp cao tại Đà Nẵng thấy cần thông báo đến các Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trong khu vực để rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát việc giải quyết các vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng có cầm cố tài sản./.