THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 41/TB-VC1-KDTM NGÀY 26/9/2019 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ VI PHẠM TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN “YÊU CẦU THANH TOÁN TIỀN PHẠT ĐẶT CỌC MUA HÀNG DO VI PHẠM NGHĨA VỤ GIAO HÀNG THEO HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

1.1. Vi phạm trong việc thu thập tài liệu, chứng cứ.

Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ được Giấy ủy quyền số 02/UQ và bản dịch sang tiếng Trung có sự khác nhau về thời điểm lập Giấy ủy quyền (ngày 30/5/2008, ngày 28/5/2008), và tại cấp sơ thẩm cũng không xác minh người dịch có dịch chính xác nội dung Giấy ủy quyền này không. Phòng tư pháp thành phố Lạng Sơn chứng thực trên bản nào, bản gốc hay bản phô tô?. Tại phiên tòa phúc thẩm đại diện Công ty số 1 khẳng định bà Hường không phải là phó Tổng giám đốc của Công ty số 1. Tòa án cấp sơ thẩm chưa yêu cầu, chưa thu thập chứng cứ hoặc xác minh tại Công ty số 1 để xác định bà Hường tại thời điểm ký kết Hợp đồng ngày 16/01/2011 và 05 phụ lục Hợp đồng, bà Hường có giữ chức vụ Phó Tổng giám đốc Công ty số 1 hay không, Bà Hường có góp vốn vào Công ty số 1 hay không?

- Trong quá trình giải quyết vụ án cấp sơ thẩm cũng không thu thập đầy đủ các biên bản giao nhận hàng hóa (bản gốc) có nhiều biên bản có đóng dấu nhưng đều không có chữ ký của các bên và đều là bản photo và chưa xác định con dấu của Công ty nào? bản tiếng Việt không phải là dịch từ bản gốc. Theo lời khai của Công ty số 1 thì Công ty chưa bao giờ ký hợp đồng hay làm các thủ tục liên quan đến việc xuất nhập khẩu và giao hàng cho Công ty An Chính nên không có việc Công ty An Chính nhận lô hàng từ Công ty số 1 như nội dung biên bản.

- Mặt khác, người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Hường và người đại diện theo ủy quyền của Công ty số 1 ý kiến: Chữ ký và con dấu nhìn trực quan thì giống chữ ký của bà Hường nhưng không khẳng định là đúng của bà Hường, và đại diện Công ty số 1 cho rằng bà Hường ký hợp đồng không do Công ty số 1 ủy quyền. Việc bà Hường ký hợp đồng bán hàng với tư cách cá nhân. Việc này cũng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm làm rõ, và cũng không yêu cầu nguyên đơn đề nghị giám định con dấu và chữ ký của bà Hường và không yêu cầu Nguyên đơn xuất trình bản gốc giấy ủy quyền của Công ty số 1 ủy quyền cho bà Hường để ký kết các hợp đồng mua bán hàng hóa đối Công ty An Chính.

- Trong tất cả các hợp đồng chính và 05 phụ lục hợp đồng trong hồ sơ vụ án đều là bản phô tô nhưng chưa được công chứng chứng thực.

- Liên quan đến Tổng Công ty kinh tế thương mại và biên giới huyện Tĩnh Tây và Công ty TNHH mậu dịch Thần Hoa - Phòng Thành - Cảng Quảng Tây. Công ty Thien Nhan Co.,Ltd; Công ty GuangXi Fangcheng Port Heyi South Transport Co. Ltd và Công ty Duc Lương Limited Liabilyty Comopany. Nguyên đơn xuất trình đây là các Doanh nghiệp có chức năng xuất nhập khẩu nên nhận hàng từ Công ty số 1 và các tài liệu chứng minh các Doanh nghiệp này đã nhận hàng hóa của Công ty số 1 như: Bộ tờ khai hải quan, chứng nhận kiểm dịch, chứng nhận xuất xứ hàng hóa, các vận đơn, hợp đồng vận chuyển, hóa đơn chiếu lệ, L/C, đăng ký phương tiện vận chuyển và chứng từ bảo hiểm hàng hóa, các chứng từ tài liệu liên quan khi thực hiện kê khai hàng hóa xuất nhập khẩu. Nhưng Tòa án cấp sơ thẩm cũng chưa thu thập hoặc yêu cầu các đương sự cung cấp các chứng cứ này để làm căn cứ giải quyết vụ án.

1.2. Không đưa người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vào tham gia tố tụng.

- Về xác định người tham gia tố tụng trong vụ án này: Theo các tài liệu do nguyên đơn cung cấp có liên quan đến ông Hoàng Kiến Vinh nhận tiền. Theo Hợp đồng ngày 16/01/2011 và 05 phụ lục Hợp đồng thì không có nội dung nào liên quan đến ông Hoàng Kiến Vinh. Tuy nhiên, trong các tài liệu do nguyên đơn cung cấp thì Công ty Bằng Tưởng, bà Lý Nguyệt Minh (nhân viên Công ty Bằng Tường) nhiều lần chuyển tiền cho ông Hoàng Kiến Vinh với mục đích giao dịch là thanh toán tiền quặng sắt. Theo trình bày của ông Hoàng Huệ Chuyên tại phiên tòa phúc thẩm thì ông không biết Hoàng Kiển Vinh là ai. Ông chưa gặp bao giờ, ông cho rằng ông Hoàng Kiến Vinh là do bà Hường ủy quyền nhận tiền hàng từ Công ty Bằng Tường... Nhưng cấp sơ thẩm cũng không đưa những người này vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

- Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong việc yêu cầu đương sự cung cấp và giao nộp chứng cứ, và đưa người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng để giải quyết vụ án. Vì vậy, Bản án sơ thẩm đã tuyên xử thiếu khách quan không chính xác, ảnh hưởng đến quyền lợi ích của đương sự. Vi phạm trên cấp phúc thẩm không thể khắc phục được Hội đồng xét xử phải hủy án sơ thẩm để giải quyết lại.

Trên đây là những vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng của Tòa án cấp sơ thẩm trong việc giải quyết vụ án: "Yêu cầu thanh toán tiền phạt đặt cọc mua hàng do vi phạm nghĩa vụ giao hàng theo hợp đồng mua bán”. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thông báo để các Viện kiểm sát địa phương trong khu vực cùng tham khảo, rút kinh nghiệm.