Thông báo rút kinh nghiệm số 15/TB-VC2-HC ngày 27/3/2025 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc giải quyết vụ án hành chính

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 15/TB-VC2-HC NGÀY 27/3/2025 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO VỀ VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Thứ nhất: Về bồi thường về nhà, vật kiến trúc (tài sản gắn liền với đất).

Theo Biên bản kiểm kê khối lượng giải toả, Biên bản họp Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngày 13/5/2022 và ngày 03/8/2022 và Quyết định số 2018/QĐ-UBND ngày 31/8/2022 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đối với hộ ông Lê Văn Đ (chết) và bà Hồ Thị T đều thể hiện trên diện tích đất thu hồi có công trình, vật kiến trúc là Nhà cột kèo sắt, mái tole, nền xi măng, cửa sắt kéo, có hệ vệ sinh và có hệ thống điện nước với diện tích xây dựng là 77,5m2. Giấy tờ, tài liệu làm căn cứ xác nhận thể hiện gồm có: Ngoài Giấy cho nhà của bà Lê Thị Chá có xác nhận UBND xã V ngày 31/7/1989 còn có hợp đồng mua bán điện phục vụ sinh hoạt ngày 04/4/1997 mang tên bà Hồ Thị T, hợp đồng dịch vụ cấp nước ngày 07/8/2012, giấy xác nhận nhà ở của bà Hồ Thị T do UBND xã V xác nhận ngày 08/01/2013. Điều này thể hiện nhà ở và công trình phục vụ sinh hoạt được tạo lập, đưa vào sử dụng (từ năm 1997) trước khi có thông báo thu hồi đất và dùng để ở, có 04 nhân khẩu thường xuyên sinh sống, sinh hoạt và không thuộc trường hợp tài sản được tạo lập trái quy định của pháp luật theo Điều 92 Luật Đất đai năm 2013. Vì lẽ, trong diện tích xây dựng nhà có 32m2 đất được xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà T.

Do đó, căn cứ vào Điều 88, Điều 89 Luật Đất đai năm 2013, Điều 9 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 và Điều 10 Quyết định số 10/2021/QĐ- UBND ngày 26/8/2021 của UBND tỉnh K thì trường hợp hộ bà T phải được hỗ trợ 100% đơn giá xây dựng mới đối với nhà, công trình phục vụ sinh hoạt gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất theo qui định tại điểm 7a, khoản 4 Điều 1 Quyết định số 04/2022/QĐ-UBND ngày 09/03/2022 của UBND tỉnh K qui định về hỗ trợ đối với công trình xây dựng là tài sản gắn liền với đất thu hồi của hộ gia đình, cá nhân, tổ chức được tạo lập trái qui định của pháp luật nhưng đã tạo lập trước khi có Thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cụ thể như sau: a/Đối với loại công trình vật kiến trúc của hộ gia đình, cá nhân thuộc hạng mục tường rào, bờ kè, móng trụ để bảo vệ khuôn viên thửa đất, hỗ trợ bằng 100% đơn giá xây dựng mới tính bồi thường của loại công trình vật kiến trúc đó.

Việc UBND thành phố N áp dụng điểm 7c, khoản 4 Điều 1 Quyết định số 04/2022/QĐ-UBND ngày 09/03/2022 của UBND tỉnh K để hỗ trợ 50% đơn giá xây dựng mới đối với công trình xây dựng của hộ bà Hồ Thị T là không đúng quy định, làm ảnh hưởng đến quyền lợi và gây thiệt hại đối với hộ gia đình bà T.

Thứ hai: Về hỗ trợ di chuyển:

Hộ bà T không đủ điều kiện để được bố trí tái định cư nhưng khi UBND thành phố N thu hồi hết toàn bộ diện tích 77,5m² thì hộ bà T vẫn phải di chuyển tài sản và chỗ ở, theo bản khai của bà T thể hiện bản thân bà sau khi bị thu hồi toàn bộ diện tích đất bà T không có nơi ở phải di chuyển tài sản đi nơi khác. Do đó, căn cứ vào Điều 91 Luật Đất đai năm 2013 và điểm a khoản 1 Điều 14 Quyết định số 10/2021/QĐ-UBND ngày 26/8/2021 của UBND tỉnh K thì trường hợp hộ bà T phải được hỗ trợ chi phí di chuyển tài sản, số tiền 5.000.000đồng, cụ thể: 1. Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì được bồi thường chi phí di chuyển tài sản như sau: a) Trường hợp di chuyển đến chỗ ở mới cùng địa bàn xã, phường, thị trấn nơi giải tỏa, mức bồi thường 5.000.000 đồng/hộ.

Tuy nhiên, theo phương án phê duyệt của UBND thành phố N kèm theo Quyết định số 2018/QĐ-UBND ngày 31/8/2022 và Điều 1 Quyết định số 2020/QĐ-UBND ngày 31/8/2022 thì hộ bà T không được hỗ trợ về chi phí di chuyển tài sản cũng như không đươc hỗ trợ di chuyển (chi phí di chuyển : 0 đồng) là không đúng quy định pháp luật.

Toà án cấp sơ thẩm nhận định và quyết định bác yêu cầu khởi kiện liên quan đến Quyết định số 2018/QĐ-UBND ngày 31/8/2022 và Quyết định số 2020/QĐ- UBND ngày 31/8/2022 liên quan đến bồi thường về nhà, vật kiến trúc (tài sản gắn liền với đất và hỗ trợ di chuyển: 0 đồng) là chưa đánh giá đúng, đầy đủ, khách quan đối với chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, áp dụng pháp luật không đúng, làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện. Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã quyết định chấp nhận một phần kháng cáo của người khởi kiện, sửa một phần bản án hành chính sơ thẩm liên quan đến kinh phí bồi thường hỗ trợ về tài sản, vật kiến trúc và chi phí di chuyển đối với hộ ông Lê Văn Đ (chết) và bà Hồ Thị T.

Trên đây là những vi phạm của Tòa án nhân dân tỉnh K trong việc giải quyết vụ án hành chính nêu trên mà Viện kiểm sát nhân dân tỉnh K không phát hiện kịp thời để thực hiện quyền kháng nghị phúc thẩm hoặc báo cáo đề nghị Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trong khu vực cùng tham khảo và rút kinh nghiệm khi kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính tương tự.