Đề xuất Án lệ để phân biệt tội "Mua bán người" và tội "Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài"
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ ĐỂ PHÂN BIỆT TỘI "MUA BÁN NGƯỜI" VÀ TỘI "TỔ CHỨC CHO NGƯỜI KHÁC TRỐN ĐI NƯỚC NGOÀI"
Tình huống pháp lý:
Bị cáo có hành vi lừa dối, hứa hẹn về lợi ích với bị hại làm cho bị hại tin tưởng và tự nguyện theo bị cáo ra nước ngoài, sau đó bị cáo giao bị hại cho người khác trái với ý muốn của bị hại để nhận tiền.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[6] Như vậy bị cáo H và C bằng thủ đoạn lừa gạt đó là nói với chị N1 rằng kết hôn với đàn ông Trung Quốc được gặp mặt chú rể, làm thủ tục kết hôn tại Việt Nam, được tiền sính lễ, cuộc sống sung sướng, được tiền gửi về gia đình...Chị N1 tưởng là thật nên đã đi theo C sang Trung Quốc và bị H, C bán lấy tiền. Bị cáo C trình bày bị cáo không được H cho biết nội dung cụ thể của việc đưa chị N1 sang Trung Quốc làm gì mà chỉ giúp H đi phiên dịch và cầm tiền về. Tuy nhiên tại các biên bản lấy lời khai, bản tự khai trong giai đoạn điều tra, C thừa nhận C và H bàn nhau đưa phụ nữ sang Trung Quốc lấy chồng để kiếm tiền và có sự phân công nhiệm vụ của từng người, việc đưa người sang Trung Quốc được 04 vạn nhân dân tệ C và H không nói cho N1 biết (BL 350 - 351); ngày 03/01/2020 ở nhà C, chị N1 bảo bố chị N1 không đồng ý nên không có đủ giấy tờ để lấy chồng Trung Quốc, H bảo chị N1 nếu không có giấy tờ thì dẫn chị N1 “đi chui” và bảo C đưa chị N1 đi thì C đồng ý, C bảo chị N1 nếu có giấy tờ sang đó sẽ tốt hơn (BL 376 - 381, BL 391); H2 Lạng Sơn là người chở chị N đi đường khác sang Trung Quốc (BL 352 - 353). Tại phiên tòa bị cáo C thừa nhận trong giai đoạn điều tra không bị ép cung, mớm cung, nhục hình, khai báo tự nguyện, đúng sự thật. Do đó, có cơ sở xác định giữa H và C có sự bàn bạc về việc đưa phụ nữ sang Trung Quốc bán kiếm lời, C biết chị N1 không có đủ giấy tờ hợp pháp nhưng vẫn đưa chị N1 sang Trung Quốc, giao cho người khác để nhận tiền. C trình bày trước đây làm giúp việc ở Macau nhưng chỉ ở trong nhà, không biết đường đi lối lại ở Trung Quốc nhưng vẫn nói với chị N1 rằng lấy chồng Trung Quốc sung sướng để dụ dỗ, lừa chị N1 đồng ý cho C và H đưa chị N1 đi.
[7] Các bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết hành vi của mình là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý. Hành vi của H và C đủ yếu tố cấu thành tội mua bán người theo Điều 150 BLHS. Các bị cáo đã đưa chị N1 ra khỏi biên giới Việt Nam nên phải chịu tình tiết tăng nặng định khung quy định tại điểm d khoản 2 Điều 150 BLHS. VKS truy tố bị cáo H và C về tội tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài theo khoản 1 Điều 349 BLHS là không đúng và không phù hợp với dấu hiệu cấu thành của tội Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử Tòa án đã trả hồ sơ đề nghị VKS truy tố các bị cáo về tội Mua bán người theo điểm d khoản 2 Điều 150 BLHS nhưng VKS không chấp nhận. Tòa án đã thông báo cho các bị cáo và người bào chữa về việc Tòa án có thể xét xử các bị cáo về tội danh khác nặng hơn tội danh VKS đã truy tố, căn cứ vào khoản 3 Điêu 298 BLTTHS Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo thủ tục chung.”