Cơ sở dữ liệu là gi? Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được quy định như thế nào?
Cơ sở dữ liệu là gì? Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tham gia một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và khi làm hồ sơ thì công ty bảo hiểm yêu cầu cung cấp khá nhiều thông tin như tình trạng sức khỏe, lịch sử khám bệnh, thông tin cá nhân và quá trình tham gia bảo hiểm trước đây. Tôi được nhân viên tư vấn nói rằng những thông tin này sẽ được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm để phục vụ cho việc quản lý hợp đồng và chi trả quyền lợi sau này. Tuy nhiên, tôi vẫn chưa hiểu rõ cơ sở dữ liệu là gì và pháp luật quy định như thế nào về cơ sở dữ liệu trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm, đặc biệt là việc quản lý, lưu trữ và bảo mật thông tin của người tham gia bảo hiểm. Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
2. Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Cơ sở dữ liệu là gì?
Trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin ngày càng phổ biến trong hoạt động quản lý, việc lưu trữ và khai thác thông tin dưới dạng dữ liệu điện tử trở nên rất quan trọng. Một trong những khái niệm nền tảng liên quan đến việc tổ chức và quản lý thông tin này là cơ sở dữ liệu. Căn cứ tại khoản 10 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử 2023 nêu rõ như sau:
“Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
10. Cơ sở dữ liệu là tập hợp các dữ liệu điện tử được sắp xếp, tổ chức để truy cập, khai thác, chia sẻ, quản lý và cập nhật thông qua phương tiện điện tử.”
Theo đó, cơ sở dữ liệu có thể hiểu là tập hợp các dữ liệu điện tử được sắp xếp, tổ chức để truy cập, khai thác, chia sẻ, quản lý và cập nhật thông qua phương tiện điện tử.
Như vậy, cơ sở dữ liệu không chỉ đơn thuần là tập hợp thông tin rời rạc mà là một hệ thống dữ liệu được tổ chức khoa học để thuận tiện cho việc tìm kiếm và sử dụng. Nhờ đó, các cơ quan, tổ chức và cá nhân có thể nhanh chóng truy xuất thông tin cần thiết, nâng cao hiệu quả quản lý cũng như hỗ trợ quá trình ra quyết định trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
2. Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được quy định như thế nào?
Trong hoạt động quản lý nhà nước đối với lĩnh vực bảo hiểm, việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin đầy đủ, chính xác có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Một trong những công cụ quan trọng phục vụ mục tiêu này là cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Nội dung này được quy định cụ thể tại Điều 11 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 2 Luật Sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bảo hiểm 2025 như sau:
“Điều 11. Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm
1. Nhà nước đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xây dựng, quản lý và vận hành cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm nhằm phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
2. Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô có trách nhiệm cung cấp thông tin về bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm, đại lý bảo hiểm và thông tin khác có liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
3. Việc thu thập, sử dụng, lưu giữ và cung cấp thông tin cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm phải bảo đảm bảo mật, an ninh mạng, tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh.
Cơ quan nhà nước, tổ chức khác, cá nhân phải sử dụng thông tin được cung cấp đúng mục đích và không được cung cấp cho bên thứ ba mà không có sự chấp thuận của bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm, trừ trường hợp cung cấp theo quy định của pháp luật.
4. Cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
5. Chính phủ quy định chi tiết về xây dựng, thu thập, sử dụng, lưu giữ, quản lý và cung cấp thông tin cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm, việc kết nối giữa cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.”
Theo đó, Nhà nước đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm và giao Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống dữ liệu này nhằm phục vụ hoạt động quản lý nhà nước cũng như bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia bảo hiểm.
Các chủ thể tham gia thị trường bảo hiểm như doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm và tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu. Những thông tin này bao gồm dữ liệu về bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm, đại lý bảo hiểm và các thông tin có liên quan khác.
Bên cạnh đó, việc thu thập, sử dụng, lưu giữ và cung cấp thông tin trong cơ sở dữ liệu phải bảo đảm các yêu cầu về bảo mật, an ninh mạng và tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và bí mật kinh doanh. Thông tin chỉ được sử dụng đúng mục đích và không được cung cấp cho bên thứ ba nếu không có sự chấp thuận của bên mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đồng thời, cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm còn được kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để phục vụ việc quản lý và khai thác thông tin.
Như vậy, cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm được xây dựng và quản lý nhằm tạo nền tảng thông tin phục vụ công tác quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia bảo hiểm. Nội dung này góp phần nâng cao tính minh bạch, an toàn thông tin và hiệu quả quản lý trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam.
Trân trọng./.