Bảo hiểm trùng là gì? Hợp đồng bảo hiểm trùng được quy định như thế nào?
Bảo hiểm trùng là gì? Hợp đồng bảo hiểm trùng được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi có tham gia bảo hiểm cho một số tài sản và gần đây được tư vấn mua thêm một hợp đồng bảo hiểm khác với quyền lợi tương tự. Tuy nhiên, tôi lo ngại việc tham gia nhiều hợp đồng có thể dẫn đến tình trạng bảo hiểm trùng mà tôi chưa hiểu rõ khái niệm cũng như quy định pháp luật liên quan. Nếu không nắm rõ, tôi sợ sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Vậy bảo hiểm trùng là gì? Hợp đồng bảo hiểm trùng được quy định như thế nào? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
2. Hợp đồng bảo hiểm trùng được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Bảo hiểm trùng là gì?
Trong thực tế, nhiều cá nhân và tổ chức lựa chọn mua từ hai hợp đồng bảo hiểm trở lên cho cùng một tài sản nhằm tăng mức độ bảo vệ trước rủi ro. Tình huống này thường được gọi là bảo hiểm trùng. Mặc dù pháp luật hiện nay chưa có quy định giải thích cụ thể thuật ngữ này, nhưng đây là vấn đề phổ biến trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ và cần được hiểu đúng để tránh nhầm lẫn khi tham gia bảo hiểm.
Ta có thể hiểu bảo hiểm trùng là việc mua nhiều hơn một bảo hiểm cho cùng một đối tượng tài sản, với cùng điều kiện và sự kiện bảo hiểm. Trong đó, đối tượng và phạm vi áp dụng của bảo hiểm trùng là tài sản và trách nhiệm dân sự, không áp dụng với chủ thể là con người.
Ví dụ: Chị A có một chiếc xe ô tô có giá trị 800 triệu đồng. Chị A mua bảo hiểm vật chất của công ty B với số tiền bảo hiểm là 800 triệu đồng. Sau đó, chị A lại tiếp tục mua thêm bảo hiểm vật chất xe của công ty C với số tiền bảo hiểm 800 triệu đồng. Điều này có nghĩa là chị A đã mua bảo hiểm trùng cho chiếc xe ô tô của mình.
Việc mua bảo hiểm trùng có một số ưu điểm nhất định. Trước hết, người tham gia bảo hiểm có thể cảm thấy an tâm hơn khi tài sản được nhiều doanh nghiệp bảo hiểm cùng bảo vệ. Ngoài ra, trong một số trường hợp, người mua còn có thể tiếp cận thêm các dịch vụ hỗ trợ, ưu đãi hoặc quyền lợi bổ sung từ từng doanh nghiệp bảo hiểm khác nhau. Điều này giúp tăng khả năng hỗ trợ tài chính khi rủi ro xảy ra.
Tuy nhiên, bảo hiểm trùng cũng tồn tại nhiều hạn chế cần cân nhắc. Người tham gia sẽ phải trả nhiều khoản phí bảo hiểm hơn cho cùng một tài sản, làm tăng chi phí không cần thiết. Đồng thời, tổng mức bồi thường thường không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế của tài sản, nên không phải cứ mua nhiều hợp đồng là sẽ được nhận nhiều tiền hơn. Bên cạnh đó, quá trình yêu cầu bồi thường có thể phức tạp hơn do phải làm việc với nhiều doanh nghiệp bảo hiểm cùng lúc. Nếu có dấu hiệu lợi dụng bảo hiểm trùng để trục lợi, người mua còn có thể bị từ chối chi trả hoặc xử lý theo quy định pháp luật.
Như vậy, bảo hiểm trùng không phải lúc nào cũng bất lợi, nhưng cần được cân nhắc kỹ dựa trên nhu cầu thực tế, khả năng tài chính và điều khoản từng hợp đồng bảo hiểm. Người tham gia nên tìm hiểu rõ phạm vi bảo hiểm, cơ chế bồi thường và trách nhiệm kê khai thông tin để tránh tranh chấp về sau.
2. Hợp đồng bảo hiểm trùng được quy định như thế nào?
Trong lĩnh vực bảo hiểm tài sản, có nhiều trường hợp bên mua bảo hiểm giao kết từ hai hợp đồng trở lên cho cùng một tài sản nhằm tăng mức độ bảo vệ trước rủi ro. Tuy nhiên, nếu không đúng giới hạn pháp luật cho phép, việc này có thể dẫn đến bảo hiểm trùng và ảnh hưởng đến cách tính bồi thường khi xảy ra tổn thất. Vì vậy, pháp luật đã có quy định cụ thể về hợp đồng bảo hiểm trùng tại Điều 49 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 49. Hợp đồng bảo hiểm trùng
1. Hợp đồng bảo hiểm trùng là trường hợp có từ hai hợp đồng bảo hiểm trở lên để bảo hiểm cho cùng phạm vi, đối tượng, thời hạn và sự kiện bảo hiểm mà tổng số tiền bảo hiểm vượt quá giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm.
2. Trường hợp các bên giao kết hợp đồng bảo hiểm trùng, khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, số tiền bồi thường của mỗi hợp đồng bảo hiểm được tính tương ứng theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm đã thoả thuận trên tổng số tiền bảo hiểm của tất cả các hợp đồng mà bên mua bảo hiểm đã giao kết. Tổng số tiền bồi thường của các hợp đồng bảo hiểm không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế của tài sản.”
Theo đó, hợp đồng bảo hiểm trùng có thể hiểu là trường hợp có từ hai hợp đồng bảo hiểm trở lên để bảo hiểm cho cùng phạm vi, đối tượng, thời hạn và sự kiện bảo hiểm mà tổng số tiền bảo hiểm vượt quá giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm. Nếu các bên giao kết hợp đồng bảo hiểm trùng, khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, số tiền bồi thường của mỗi hợp đồng bảo hiểm được tính tương ứng theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm đã thoả thuận trên tổng số tiền bảo hiểm của tất cả các hợp đồng mà bên mua bảo hiểm đã giao kết. Tổng số tiền bồi thường của các hợp đồng bảo hiểm không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế của tài sản.
Việc pháp luật nêu rõ về hợp đồng bảo hiểm trùng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia bảo hiểm. Bên mua bảo hiểm sẽ hiểu rõ giới hạn chi trả, còn doanh nghiệp bảo hiểm có cơ sở pháp lý để phân chia trách nhiệm bồi thường minh bạch và công bằng. Đồng thời, điều này cũng góp phần duy trì sự ổn định, lành mạnh của thị trường bảo hiểm.
Có thể thấy, hợp đồng bảo hiểm trùng là trường hợp nhiều hợp đồng cùng bảo hiểm cho một tài sản trong cùng phạm vi rủi ro và tổng số tiền bảo hiểm vượt quá giá trị thực tế của tài sản. Khi xảy ra tổn thất, các doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường theo tỷ lệ tương ứng nhưng tổng mức chi trả không vượt quá thiệt hại thực tế. Đây là quy định cần thiết nhằm ngăn chặn trục lợi bảo hiểm, bảo đảm công bằng giữa các bên và duy trì tính minh bạch của thị trường bảo hiểm. Vì vậy, người tham gia bảo hiểm cần tìm hiểu kỹ trước khi giao kết nhiều hợp đồng cho cùng một tài sản.
Trân trọng./.