Thông báo rút kinh nghiệm số 77/TB-VC2-V1 ngày 11/10/2024 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng vụ án hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” bị cấp phúc thẩm hủy án
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 77/TB-VC2-V1 NGÀY 11/10/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ TỘI “LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN” BỊ CẤP PHÚC THẨM HỦY ÁN
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo TPHH khai nhận số tiền 38 tỷ đồng vay từ Ngân hàng đã chuyển khoản về tài khoản của Công ty ĐB, sau đó rút ra đưa cho bị cáo TPHH trả nợ. TPHH còn khai nhận Công ty ĐB đóng góp 5% trong tổng số tiền vay để mua bất động sản nhưng vấn đề này chưa được điều tra làm rõ. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Công ty ĐB vào tham gia tố tụng là có thiếu sót.
Bên cạnh đó, theo các Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cấp cho Công ty KQ và Công ty IWQ thì 02 công ty này không được phép kinh doanh bất động sản; mặt khác 02 công ty này không có tài sản là quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 560 tờ bản đồ số 18; thửa đất số 446, tờ bản đồ số 18; thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17.
Mặc dù TPHH không có quyền sử dụng đất và biết rõ 03 thửa đất đang bị thế chấp để vay tiền Ngân hàng nhưng các bị cáo TPHH, PMT, NTNN vẫn thực hiện hợp đồng đặt cọc và nhận tiền cọc của các ông NĐ, NHL và bà HTH với số tiền 5.760.000.000 đồng và không dùng số tiền này để thanh toán tiền vay cho Ngân hàng mà sử dụng cho mục đích cá nhân. Do đó, hành vi của các bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và 03 hợp đồng đặt cọc này đã vô hiệu ngay từ đầu do bị lừa dối. Mặc dù 03 hợp đồng đặt cọc đã vô hiệu do bị lừa dối, nhưng Bản án sơ thẩm vẫn công nhận sự thỏa thuận để cho các bên đương sự tiếp tục thực hiện hợp đồng và tiến hành chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo 03 hợp đồng đặt cọc đã vô hiệu là vi phạm pháp luật. Do đó, cần hủy Bản án hình sự sơ thẩm để xác định lại các hợp đồng đặt cọc và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 560, tờ bản đồ số 18; thửa đất số 446, tờ bản đồ số 18; thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17 là vô hiệu.
Ngoài ra, đối với hợp đồng đặt cọc thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17: Ông NHL đã khởi kiện Công ty ĐB và Công ty KQ về tranh chấp hợp đồng đặt cọc và tại Bản án dân sự sơ thẩm đã quyết định: “Bác yêu cầu tiếp tục thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Buộc Công ty KQ phải trả cho ông NHL số tiền 200.000.000 đồng; buộc Công ty ĐB trả cho ông NHL2.640.000.000 đồng”. Xét thấy, hợp đồng đặt cọc đã được xét xử bằng một bản án dân sự đã có hiệu lực pháp luật. Sau đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra lại điều tra về chính hành vi này vì có dấu hiệu phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" nhưng lại không kiến nghị hủy bản án dân sự nêu trên là không đúng quy định pháp luật. Do đó, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm kiến nghị Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng hủy Bản án dân sự sơ thẩm đối với hợp đồng đặt cọc nêu trên.
Tại Bản án phúc thẩm của TAND cấp cao tại Đà Nẵng đã quyết định hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm để điều tra lại theo đúng quy định pháp luật.
Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến các Viện kiểm sát trong khu vực nghiên cứu rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng trong việc giải quyết các vụ án hình sự.