THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 34/TB-VC2-V1 NGÀY 24/5/2023 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỀ VIỆC VỤ ÁN HÌNH SỰ BỊ TÒA ÁN CẤP PHÚC THẨM HỦY ÁN LIÊN QUAN ĐẾN CÁC TỘI “LỢI DỤNG CHỨC VỤ, QUYỀN HẠN TRONG KHI THI HÀNH CÔNG VỤ”, “LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN” VÀ “LÀM GIẢ CON DẤU, TÀI LIỆU CỦA CƠ QUAN, TỔ CHỨC”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm đã bỏ lọt tội phạm và người phạm tội; cụ thể:

- Ngoài hành vi chiếm đoạt tài sản của ông Phạm Thanh từ việc thỏa thuận ký hợp đồng chuyển nhượng cho ông Phạm Thanh biệt thụ 49 Hoàng Kế Viêm với giá 30 tỷ đồng để chiếm đoạt tiền đặt cọc của ông Thanh số tiền 13,4 tỷ đồng. Đào Thị Như Lệ còn ký với ông Phạm Thanh "Hợp đồng thỏa thuận về việc đặt cọc mua bán bất động sản" tài sản là 03 lô đất thuộc khu nhà hàng dọc tuyến Sơn Trà - Điện Ngọc thuộc phường Phước Mỹ, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng với giá 150 tỷ đồng, đặt cọc 50 tỷ đồng; ông Thanh đã chuyển số tiền 40 tỷ Lệ đang vay sang tiền đặt cọc và tiếp tục chuyển cho Lệ 10 tỷ đồng. Trong khi Lệ đã thế chấp 03 lô đất ven biển cho ngân hàng Agringbank – Chi nhánh Đà Nẵng để vay hơn 270 tỷ đồng nhưng nói dối ông Thanh là chỉ vay 75 tỷ đồng, sau đó tiếp tục làm giả “Văn bản thoả thuận ba bên” số 01/06/2020/VBTT ngày /06/2020 và ghi số tiền để giải chấp là 75 tỷ đồng cho phù hợp với 03 hợp đồng đặt cọc làm giả đã giao cho ông Thanh. Sau đó thoả thuận chuyển nhượng cho ông Thanh 150 tỷ đồng để mục đích là chiếm đoạt tiền cọc của ông Thanh 50 tỷ đồng; vì thời điểm này Lệ đã mất khả năng thanh toán. Như vậy Lệ đã có dấu hiệu phạm 02 tội, đó là Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là 40 tỷ đồng và Lừa đảo chiếm đoạt 10 tỷ đồng của ông Phạm Thanh.

Đào Duy Điệp là người đúng tên 02 giấy chứng nhận QSD đất dọc tuyến đường biển Sơn Trà – Điện Ngọc; Điệp đã ký Hợp đồng đặt cọc để cho Lệ vay ngân hàng nên biết rất rõ tài sản đã thế chấp tại ngân hàng để vay hơn 270 tỷ nhưng vẫn ký vào hợp đồng thoả thuận đặt cọc mua bán BĐS với ông Phạm Thanh bán 02 lô đất này để giúp Lệ nhận tiền cọc của ông Thanh 50 tỷ đồng. Điệp đã ký vào 02 Hợp đồng thể chấp do Lệ làm giả vay ngân hàng 50 tỷ đồng và Văn bản thoả thuận 3 bên do Lệ làm giả để đưa cho ông Thanh. Quá trình điều tra Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng không trưng cầu giám định đối với 03 Hợp đồng thế chấp tài sản mà Lệ đã làm giả và cung cấp cho ông Phạm Thanh để xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Đào Duy Điệp còn đứng tên GCNQSDĐ thửa 6+37 đường Trần Bạch Đằng đã thế chấp cho Ngân Hàng TMCP ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai, Hà Nội để vay 65 tỷ đồng, nhưng sau đó ngày 29/5/2020 Điệp tiếp tục ký hợp đồng Đặt cọc bán lô 6+37 cho ông Lê Trọng Phương người được bà Thơ ủy nhiệm với giá 52,730 tỷ đồng và nhận cọc 8 tỷ đồng lấy tiền tiêu xài.

Như vậy, Đào Duy Điệp có vai trò giúp sức tích cực cho bị cáo Lệ trong việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

- Trần Kim Cường là nhân viên của Lệ, đứng tên chủ sở hữu Lô đất số 05B Quang Trung, TP. Đà Nẵng. Năm 2018, Cường thể chấp lô đất này vay 27 tỷ đồng của MBbank – Chi nhánh Đà Nẵng. Dư nợ tạm tính đến 20/02/2020 của khoản vay này là 25.200.000.000₫. Cường biết lúc này Lệ không có khả năng thanh toán nợ gốc và lãi nên ngày 20/02/2020, đại diện Ngân hàng MBbank – Chi nhánh Đà Nẵng và Cường ký “Biên bản bàn giao tài sản” là Lô đất số 05B Quang Trung, TP.Đà Nẵng để xử lý nợ. Tại Điều 5 Biên bản này có nội dung: “Trường hợp đến hết ngày 29/02/2020, nếu ông Trần Kim Cường không thực hiện tất toán toàn bộ nghĩa vụ (cả gốc và lãi của khoản vay theo Hợp đồng cho vay), thì tài sản nêu trên được bàn giao cho Ngân hàng TMCP Quân đội – CN Đà Nẵng chịu trách nhiệm quản lý và tiến hành xử lý theo đúng quy định của pháp luật để thu hồi khoản nợ của ông Trần Kim Cường”.

Đến ngày 26/02/2020, Lệ và Trần Kim Cường đến nhà bà Lê Thị Hương để bàn bạc, thoả thuận việc mua bán và tại đây Cường và Lệ đã viết và ký giấy bán đất viết tay cho vợ chồng ống Hung. Cùng ngày, Cường và bà Lê Thị Hương đến VPCC Trần Công Minh (222 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Cẩm Lệ, Đà Nẵng) ký kết Hợp đồng đặt cọc, đồng thời bà Hương đã giao cho Trần Kim Cường và Đào Thị Như Lệ số tiền đặt cọc 07 tỷ đồng. Hợp đồng đặt cọc được công chứng thể hiện các nội dung: “Tài sản hiện đang được thế chấp tại Ngân hàng TMCP Quân đội chi nhánh Đà Nẵng. Bên A (Trần Kim Cường) phải thực hiện tất toán nợ vay tại ngân hàng để rút tài sản thế chấp nêu trên, làm thủ tục xóa đăng ký thể chấp. Xong bên A tiếp tục liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để xin chuyển mục đích tài sản nêu trên từ đất thương mại dịch vụ sang đất ở lâu dài. Sau khi hoàn thành xong các thủ tục nêu trên, chậm nhất đến ngày 27/3/2020 thì bên A phải bàn giao GCNQSDĐ đã trước bạ sang tên cho bên B (Lê Thị Hương)”.

Như vậy có đủ cơ sở để xác định Trần Kim Cường biết rõ việc mình đứng tên dùm tài sản cho bị cáo Lệ, biết rõ tài sản đã được thế chấp và bàn giao cho Ngân hàng để xử lý khoản nợ vay nhưng vẫn cùng bị cáo Lệ đến gặp ông Hưng, bà Hương để thỏa thuận chuyển nhượng, nhận tiền cọc với số tiền là 07 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền chiếm đoạt của ông Hưng, bà Hương thì Lệ và Cường đem sử dụng cá nhân và trả nợ chứ không thanh toán khoản nào cho ngân hàng như đã thoả thuận với vợ chồng ông Hưng, bà Hương và Trần Kim Cường có vai trò đồng phạm rất tích cực với bị cáo Lệ trong việc lừa đảo chiếm đoạt 07 tỷ đồng của ông Hưng, bà Hương.

Ngoài ra, trong một thời gian ngắn Đào Thị Như Lệ còn vay và lừa đảo chiếm đoạt số tiền rất lớn (gần 1.500 tỷ đồng) của nhiều tổ chức và cá nhân nhưng bị cáo không chứng minh được đã dùng hết vào việc gì là có dấu hiệu của tội “Rửa tiền” và “Cho vay lãi nặng trong gia dịch dân sự” cần phải được điều tra làm rõ để xử lý.

Thông qua vụ án trên, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thấy cần thông báo để các Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng giải quyết án hình sự./.