Thông báo rút kinh nghiệm số 44/TB-VC1-KDTM ngày 08/10/2019 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về việc vi phạm trong việc giải quyết vụ án yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán “Hợp đồng”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 44/TB-VC1-KDTM NGÀY 08/10/2019 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ VIỆC VI PHẠM TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN YÊU CẦU THỰC HIỆN NGHĨA VỤ THANH TOÁN “HỢP ĐỒNG”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Theo tài liệu Hồ sơ vụ án, Hợp đồng và các phụ lục hợp đồng đã ký, lời khai của các bên đương sự cho thấy: Bản chất giao dịch giữa các bên theo Hợp đồng tạm ứng vốn đầu tư nêu trên không phải là hợp đồng đầu tư vốn kinh doanh dự án “Khu Resort- Khu cầu Bình cầu- Quảng Châu-Quảng Xương-Thanh Hoá” để phân chia lợi nhuận từ Dự án mà là giao dịch vay tài sản (vay tiền) và trả lãi hàng tháng. Trong đó, Công ty KVS là bên cho vay, đã cho Tổng công ty Đông Á vay 25 tỷ đồng trong thời hạn nhất định (10 tháng) để hưởng lãi suất cố định hàng tháng (trước là 02%/tháng, sau là 1,2%/tháng), ấn định thời hạn trả lãi vào ngày 05 đến ngày 10 hàng tháng, đáp ứng tiêu chí của hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 471 Bộ luật dân sự năm 2005: “Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định".

Theo quy định tại Điều 129 Bộ luật dân sự năm 2005: “Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che dấu một giao dịch khác thì giao dịch giả tạo vô hiệu, còn giao dịch bị che dấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đỏ cũng bị vô hiệu theo quy định của Bộ luật này”.

Xét hợp đồng vay tài sản (là giao dịch có thật bị che dấu), nhận thấy: Hợp đồng vay tài sản là một trong số những hợp đồng dân sự thông dụng và cơ bản của các chủ thể khi tham gia giao dịch dân sự, được quy định trong Bộ luật dân sự năm 2005 (từ điều 471 đến Điều 479).

Trong vụ án này, Công ty KVS và Tổng công ty Đông Á đều là pháp nhân có giấy phép hoạt động hợp pháp, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự để được tham gia giao kết các hợp đồng dân sự.

Tại thời điểm Công ty KVS ký hợp đồng cho Tổng công ty Đông Á vay 25 tỷ đồng - ngày 20/12/2011, cho đến ngày 14/01/2013, Luật chứng khoán năm 2005; Quy chế tổ chức và hoạt động công ty chứng khoán (ban hành theo Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC ngày 24/4/2007 của Bộ Tài chính); Quyết định 126/2008/QĐ- … ty Á bị vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật là không chính xác. Đồng thời chỉ buộc Tổng công ty Đông Á phải trả số tiền vay gốc cho Công ty KVS mà không buộc phải trả lãi, không xem xét đến lỗi của Tổng công ty Đông Á và thiệt hại do hợp đồng bị vô hiệu là không đầy đủ, thiếu khách quan.

Trên đây là những vi phạm cần rút kinh nghiệm trong việc tổng hợp đánh giá chứng cứ, áp dụng pháp luật của Hội đồng xét xử Tòa án hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm để giải quyết hợp đồng vô hiệu trong hợp đồng vay tài sản khi giải quyết vụ án. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thông báo để các Viện kiểm sát địa phương trong khu vực cùng tham khảo, rút kinh nghiệm./.