Thông báo rút kinh nghiệm số 49/TB-VC1-KDTM ngày 28/10/2019 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án kinh doanh thương mại “Tranh chấp Hợp đồng tín dụng”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 49/TB-VC1-KDTM NGÀY 28/10/2019 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ VỤ ÁN KINH DOANH THƯƠNG MẠI “TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Vụ kiện tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng với bị đơn là ông Lê Văn T và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có tài sản thế chấp đảm bảo cho khoản vay của ông T là ông Lê Văn L và bà Nguyễn Thị D đã được Tòa án nhân dân huyện VT xét xử sơ thẩm; Tòa án nhân dân tỉnh VP xét xử phúc thẩm tại Bản án số 18/2015/KDTM-PT ngày 25/9/2015. Tuy nhiên, do vi phạm nghiêm trọng về thu thập và đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ nên cả 02 bản án này đã bị Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội kháng nghị giám đốc thẩm.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 24/2016/QĐ-GĐT ngày 27/10/2016 Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội nhận định: “Bà V cho rằng việc chồng bà vay tiền theo hợp đồng tín dụng là vay hộ ông L. Tại Biên bản đối chiếu tiền vay số 20/7/ĐCCN ngày 15/6/2012 giữa ông T và công ty CP xây dựng thương mại HD do ông L là Giám đốc - Chủ tịch Hội đồng quản trị thể hiện việc ông T cho công ty HD vay 2 tỷ đồng từ Hợp đồng tín dụng số 01/2012/HĐTD ngày 08/5/2012 giữa ông T với Ngân hàng như vậy cần thu thập chứng cứ làm rõ giữa vợ chồng ông L, Công ty HD có nhận số tiền mà ông T đã vay tại các Hợp đồng tín dụng 2013,2014. Lý do và trách nhiệm của ông Nguyễn Tân M đối với số tiền liên quan đến chứng từ hóa đơn mua bán hàng với ông T và ông M (Hóa đơn GTGT Ngân hàng đã giải ngân cho ông T chưa được thu thập làm rõ).

Tại phiên tòa phúc thẩm ông Lê Văn L xuất trình Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 16/2015/QĐST-DS ngày 04/11/2015 của Tòa án nhân dân huyện VT về việc ông Lê Văn T khởi kiện đòi ông L., Công ty HD 2.500.000.000 đồng vì Bà Trần Thị Bích Vlà người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn T rút yêu cầu khởi kiện nên không có việc ông T và V vay hộ tiền cho ông. Ông Lê Văn L cho rằng Hợp đồng tín dụng có sự gian dối, giả tạo; ông Lê Văn T và bà Trần Bích V không kinh doanh thiết bị điện nước. Hợp đồng thế chấp vợ chồng ông ký bảo lãnh cho ông T vay không có ký đồng ý của các con ông khi đã đủ 18 tuổi là vi phạm. Ông L tiếp tục đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên bố Hợp đồng thế chấp tài sản số 01 ngày 03/5/2012 và Văn bản sửa đổi Hợp đồng thế chấp bất động sản số 01/2013 ký ngày 24/6/2013 vô hiệu, buộc Ngân hàng phải trả lại gia đình ông 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để gia đình sử dụng.

Nhận thấy, những nội dung mà người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn L và bà Nguyễn Thị D đưa ra tại phiên tòa phúc thẩm ngày 15/11/2018 do TAND cấp cao xét xử là những chứng cứ cần phải thu thập, xác minh làm những nội dung mà của Quyết định giám đốc thẩm hủy bản án phúc thẩm và sơ thẩm yêu cầu nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện. Do vậy, với tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, Tòa phúc thẩm TAND cấp cao tại Hà Nội không thể bổ sung, khắc phục được nên Hội đồng xét xử phúc thẩm đã quyết định hủy toàn bộ Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 01/2017/KDTM-ST ngày 19/9/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh VP để giải quyết lại.

Đây là những vi phạm nghiêm trọng của Tòa án cấp sơ thẩm khi thụ lý giải quyết lại vụ án; do không thực hiện đúng yêu cầu của Quyết định giám đốc thẩm trong việc thu thập, đánh giá chứng cứ dẫn đến việc vụ án phải hủy đi, hủy lại nhiều lần, gây ảnh hưởng đến quyền lợi, nghĩa vụ của các bên đương sự. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội cần thông báo để các Viện kiểm sát địa phương trong khu vực cùng tham khảo, rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng trong kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết án Kinh doanh thương mại./.