THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 28/TB-VC3-V4 NGÀY 25/9/2018 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VỀ VỤ ÁN TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Theo Giấy chứng nhận số 00303/QSDĐ ngày 21/10/1999 do Ủy ban nhân dân huyện Phụng Hiệp tỉnh Hậu Giang cấp thì quyền sử dụng 18.407 m² đất tọa lạc tại Thửa số 587,588,589,590 Tờ bản đồ số 04, xã Hiệp Hưng, huyện Phụng hiệp, tỉnh Hậu Giang cấp cho Hộ gia đình ông Tăng Văn Tịnh. Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì Hộ ông Tăng Văn Tịnh gồm có: ông Tịnh là chủ hộ; bà Trần Thị Gấm là mẹ; bà Nguyễn Thị Kim Hoàng là vợ; Tăng Nhựt Trường sinh năm 1992, Tăng Nhựt Cường sinh năm 1984 và Tăng Thị Kim Hạnh sinh năm 1992 là con. Theo khoản 2 Điều 217 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định “Các sở hữu chung hợp nhất có quyền, nghĩa vụ ngang nhau đối với tài sản thuộc sở hữu chung”. Như vậy, quyền sử dụng 18.407 m² là tài sản chung của hộ gia đình khi thế chấp thì phải có ý kiến của tất cả thành viên trong hộ. Ông Tăng Văn Tịnh với tư cách cá nhân đã thế chấp quyền sử dụng đất của hộ gia đình khi chưa có sự đồng ý của những thành viên khác trong hộ gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền của các thành viên khác trong hộ được quy định tại khoản 2 Điều 109, Điều 219, khoản 2 Điều 223 Bộ luật dân sự số 33/2005/QH11. Vì vậy Hợp đồng thế chấp số 0005/2012/HĐTC-LienVietPostbank ngày 19/01/2012 bị vô hiệu theo quy định tại Điều 122 và 127 Bộ luật dân sự số 33/2005/QH11, Ngân hàng có lỗi trong việc thiết lập giao dịch thế chấp tài sản vì không xác minh, thẩm định tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình. Tòa án quận Ninh Kiều trong quá trình thụ lý, giải quyết vụ án có thiếu sót trong việc điều tra, thu thập chứng cứ có liên quan đến tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình nên không phát hiện ra những sai phạm của ông Tăng Văn Tịnh và Ngân hàng, không đưa các thành viên hộ gia đình tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng. Quyết định sơ thẩm ghi nhận sự thỏa thuận: “Nếu Công ty Lộc Phương không trả nợ cho Ngân hàng thì ông Tăng Văn Tịnh sẽ giao tài sản thế chấp cho ngân hàng phát mãi trừ nợ" là không đúng quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên khác trong hộ gia đình ông Tịnh.

Trên đây là vụ án kinh doanh thương mại về “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” mà Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ đã giải quyết theo thủ tục sơ thẩm và ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự không đúng quy định của pháp luật đã bị Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh hủy để xét xử lại nhưng VKSND quận Ninh Kiều và VKSND thành phố Cần Thơ không phát hiện để báo cáo VKSND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị là chưa thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

VKSND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh thông báo để các VKSND tỉnh, thành phố trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại./.