Luật Nghinh Phong 0

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 108/TB-VC1-V4 NGÀY 20/11/2023 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỤ VIỆC “YÊU CẦU MỞ THỦ TỤC PHÁ SẢN”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Thứ nhất, về kết quả kiểm kê tài sản

Quá trình giải quyết việc yêu cầu tuyên bố doanh nghiệp phá sản, Công ty cổ phần Hóa chất PL đã thực hiện kiểm kê tài sản và gửi Tòa án các tài liệu về kiểm kê tài sản, tổng hợp khoản nợ phải trả, khoản nợ phải đòi. Tại các báo cáo tài chính các năm 2017, 2018, 2019 của Công ty cổ phần Hóa chất PL, đơn vị kiểm toán là Công ty A đều có ý kiến thể hiện không xác định được tính khách quan đối với tình trạng tài sản và một số khoản tiền trong các báo cáo tài chính. Vì vậy, các tài liệu về kiểm kê tài sản và tổng hợp các khoản nợ do Công ty cổ phần Hóa chất PL tự lập không đủ độ tin cậy, cần phải yêu cầu Quản tài viên tiến hành kiểm kê, xác định giá trị tài sản và tổng hợp các khoản nợ để đảm bảo tính chính xác, khách quan. Tòa án nhân dân tỉnh L đã yêu cầu Quản tài viên tiến hành các công việc trên theo quy định tại khoản 4 Điều 65 Luật Phá sản.

Tuy nhiên, Quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản số 01/2022/QĐ-TBPS ngày 30/9/2022 nêu trên lại viện dẫn và đính kèm theo các phụ lục tài liệu về kiểm kê tài sản, tổng hợp khoản nợ phải trả, khoản nợ phải đòi do Công ty cổ phần Hóa chất PL lập, không phải do Quản tài viên lập. Do đó, nội dung của Quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản là không khách quan, không hợp lệ.

Thứ hai, về Báo cáo tài chính

Công ty cổ phần Hóa chất PL nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản có gửi kèm Báo cáo tài chính năm 2017 được lập ngày 30/3/2019; Báo cáo tài chính năm 2018 và Báo cáo tài chính năm 2019 được lập cùng ngày 20/3/2020, đều chưa được kiểm toán.

Sau khi có Quyết định mở thủ tục phá sản, Công ty cổ phần Hóa chất PL nộp Báo cáo tài chính năm 2017, Báo cáo tài chính năm 2018, Báo cáo tài chính năm 2019. Các báo cáo nêu trên của Ban giám đốc Công ty đều do Tổng Giám đốc ký, đóng dấu xác nhận cùng ngày 27/4/2022 và đồng thời Công ty kiểm toán độc lập A cũng ký, ban hành Báo cáo kiểm toán độc lập đối với báo cáo tài chính của tất cả các năm 2017, 2018, 2019 của Công ty cổ phần Hóa chất PL cùng ngày 27/4/2022 nhưng tại các Báo cáo kiểm toán của đơn vị kiểm toán đều thể hiện đơn vị này không biết có Báo cáo tài chính các năm 2017, 2018, 2019 đã được Công ty lập và nộp cho Tòa án ở giai đoạn trước khi mở thủ tục phá sản. Như vậy, trong cùng vụ việc lại có 02 hệ thống báo cáo tài chính khác nhau đều của Công ty cổ phần Hóa chất PL nên chưa đủ cơ sở để đánh giá thực trạng tài chính của Công ty.

Thứ ba, về các khoản nợ có bảo đảm

Theo Danh sách chủ nợ do Quản tài viên lập thì Công ty cổ phần Hóa chất PL có 04 chủ nợ có bảo đảm nhưng tại Quyết định tuyên bố phá sản chỉ tuyên xử lý nợ có bảo đảm của các chủ nợ là Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam (Chi nhánh L và Chi nhánh H), Ngân hàng phát triển Việt Nam (Chi nhánh L), bỏ sót chủ nợ có bảo đảm là Công ty cổ phần giải pháp bao bì thông minh V.

Ngoài ra, tại Điều 5 của Quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản chỉ nêu chung chung khoản nợ của các Ngân hàng sẽ được thanh toán bằng việc xử lý các tài sản bảo đảm, mà không xác định rõ từng khoản nợ (gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn) của mỗi chủ nợ là bao nhiêu, theo hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ nào, tài sản bảo đảm cho các khoản vay là tài sản nào, theo hợp đồng thế chấp nào. Tại Phụ lục 5 của Quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản về khoản vay của Ngân hàng cũng chỉ thể hiện khoản vay gốc là không đầy đủ. Các tài liệu liên quan đến khoản vay của Công ty cổ phần Hóa chất PL tại các ngân hàng như: hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ, bảng kê và tổng hợp khoản vay, hợp đồng thế chấp tài sản, giấy tờ về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản trên đất đã thế chấp, ý kiến của những người liên quan đến tài sản thế chấp (nếu có) cũng chưa được thu thập đầy đủ để làm căn cứ xác định hiệu lực, tính hợp pháp của quan hệ tín dụng và quan hệ thế chấp tài sản.

Việc giải quyết yêu cầu phá sản doanh nghiệp là phải xem xét toàn diện thực trạng tài chính và pháp lý của doanh nghiệp, trong đó có các quan hệ vay nợ. Mặc dù có thể có các chủ nợ hoặc người mắc nợ của doanh nghiệp không hoặc chưa phát sinh tranh chấp với doanh nghiệp khi doanh nghiệp đang trong thủ tục phá sản nhưng Tòa án cần phải làm rõ quan hệ vay nợ, thế chấp giữa doanh nghiệp với các chủ nợ, người mắc nợ có đảm bảo tính hợp pháp hay không, vì có thể có những quan hệ vay nợ sẽ bị vô hiệu do vi phạm điều cấm, hoặc trái đạo đức xã hội, hoặc có liên quan đến người thứ ba. Việc Tòa án nhân dân tỉnh L chưa làm rõ tình trạng pháp lý của quan hệ tín dụng giữa các Ngân hàng với Công ty cổ phần Hóa chất PL, trong đó có các khoản nợ, tài sản thế chấp mà đã ban hành Quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản là chưa đủ căn cứ, ảnh hưởng quyền và lợi ích của những người tham gia thủ tục phá sản.

Vậy, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thông báo để Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trong khu vực tham khảo, rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết yêu cầu tuyên bố doanh nghiệp phá sản./.

Từ khoá:
Thông báo rút kinh nghiệm số 108