Thời hạn chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Thời hạn chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang tìm hiểu để thành lập doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm, tái bảo hiểm hoặc chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam nên rất quan tâm đến các mốc thời gian pháp lý sau khi được cấp phép. Tôi được biết sau khi được cấp Giấy phép thành lập và hoạt động thì doanh nghiệp, chi nhánh nước ngoài phải đáp ứng một số điều kiện để chính thức đi vào hoạt động. Tuy nhiên, tôi chưa rõ thời hạn chính thức hoạt động được pháp luật quy định trong bao lâu và nếu chậm triển khai thì có ảnh hưởng gì không? Vì vậy, tôi muốn hỏi thời hạn chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn!
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Công bố nội dung giấy phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được thực hiện như thế nào?
Trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, việc công bố nội dung giấy phép thành lập và hoạt động có vai trò quan trọng trong bảo đảm tính công khai, minh bạch của thị trường. Do đó, pháp luật đã nêu cụ thể trách nhiệm công bố thông tin của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhằm giúp tổ chức, cá nhân liên quan dễ dàng tiếp cận, giám sát và giao dịch an toàn tại Điều 72 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 như sau:
“Điều 72. Công bố nội dung giấy phép thành lập và hoạt động
1. Bộ Tài chính có trách nhiệm công bố các nội dung của giấy phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cấp giấy phép.
2. Ít nhất 30 ngày trước ngày chính thức hoạt động, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam đã được cấp giấy phép thành lập và hoạt động phải công bố các nội dung của giấy phép và ngày dự kiến chính thức hoạt động trên 01 tờ báo in trong 03 số liên tiếp hoặc trên báo điện tử của Việt Nam.”
Theo đó, Bộ Tài chính có trách nhiệm công bố các nội dung của giấy phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cấp giấy phép, nhằm bảo đảm thông tin chính thức được đăng tải công khai từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Không những vậy, ít nhất 30 ngày trước ngày chính thức hoạt động, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam đã được cấp giấy phép thành lập và hoạt động phải công bố các nội dung của giấy phép và ngày dự kiến chính thức hoạt động trên 01 tờ báo in trong 03 số liên tiếp hoặc trên báo điện tử của Việt Nam. Đây là nghĩa vụ công khai thông tin của chính doanh nghiệp trước khi đi vào hoạt động.
Như vậy, việc công bố nội dung giấy phép được thực hiện theo hai cấp độ: công bố bởi cơ quan quản lý nhà nước và công bố bởi chính doanh nghiệp được cấp phép. Cơ chế này giúp bảo đảm thông tin được lan tỏa rộng rãi, minh bạch và dễ tiếp cận đối với công chúng.
Có thể thấy, quy định về công bố nội dung giấy phép thành lập và hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường tính công khai, minh bạch của thị trường bảo hiểm. Đồng thời, đây là cơ sở giúp khách hàng, đối tác và nhà đầu tư nhận biết các doanh nghiệp hoạt động hợp pháp để yên tâm giao dịch. Việc công khai thông tin còn góp phần nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và hiệu quả giám sát của cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, điều này thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh và hạn chế các rủi ro phát sinh trên thị trường. Qua đó góp phần xây dựng thị trường bảo hiểm Việt Nam ổn định, an toàn và phát triển bền vững.
2. Thời hạn chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Nội dung về Thời hạn chính thức hoạt động chính là "bước chạy đà" cuối cùng để doanh nghiệp thực sự hiện diện trên thị trường. Căn cứ tại Điều 73 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2025 đã nêu rõ:
“Điều 73. Thời hạn chính thức hoạt động
1. Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải chính thức hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Đối với trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải báo cáo bằng văn bản và được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản về việc gia hạn thời gian chính thức hoạt động; thời gian gia hạn tối đa là 12 tháng.
Trước khi chính thức hoạt động, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam chủ động thực hiện các công việc sau: đóng đủ vốn điều lệ hoặc vốn được cấp; bầu, bổ nhiệm người đại diện theo pháp luật; bầu, bổ nhiệm các chức danh đã được Bộ Tài chính chấp thuận về nguyên tắc; xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và ban hành các quy trình, quy chế theo quy định pháp luật; ký quỹ đầy đủ theo quy định của Luật này tại ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam.
2. Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải thông báo cho Bộ Tài chính về việc hoàn thành các công việc quy định tại khoản 1 Điều này ít nhất 15 ngày trước ngày chính thức hoạt động; trường hợp có sự thay đổi về các chức danh đã được Bộ Tài chính chấp thuận về nguyên tắc thì thực hiện theo quy định tại Điều 74 của Luật này. Bộ Tài chính có quyền đình chỉ việc chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam khi chưa thực hiện các quy định tại khoản 1 Điều này.”
Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải chính thức hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Nếu có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải báo cáo bằng văn bản và được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản về việc gia hạn thời gian chính thức hoạt động; cần lưu ý rằng thời gian gia hạn tối đa là 12 tháng.
Bên cạnh đó, trước khi chính thức hoạt động, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam chủ động thực hiện các công việc sau: đóng đủ vốn điều lệ hoặc vốn được cấp; bầu, bổ nhiệm người đại diện theo pháp luật; bầu, bổ nhiệm các chức danh đã được Bộ Tài chính chấp thuận về nguyên tắc; xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và ban hành các quy trình, quy chế theo quy định pháp luật; ký quỹ đầy đủ theo Luật Kinh doanh bảo hiểm tại ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam.
Ngoài ra, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải thông báo cho Bộ Tài chính về việc hoàn thành các công việc khoản 1 Điều 73 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 ít nhất 15 ngày trước ngày chính thức hoạt động; trường hợp có sự thay đổi về các chức danh đã được Bộ Tài chính chấp thuận về nguyên tắc thì thực hiện theo Điều 74 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 ghi nhận về những thay đổi phải được chấp thuận và thông báo. Bộ Tài chính có quyền đình chỉ việc chính thức hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam khi chưa thực hiện theo khoản 1 Điều 73 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.
Điều khoản này đóng vai trò như một "phép thử" về năng lực triển khai thực tế, đảm bảo rằng mọi doanh nghiệp bảo hiểm khi ra mắt công chúng đều đã có đầy đủ tiềm lực tài chính và bộ máy quản trị vững chắc, sẵn sàng chịu trách nhiệm trước mọi cam kết với khách hàng.
Vậy là, thời hạn 12 tháng cùng các điều kiện tiên quyết tại điều luật trên là một sự khẳng định về tính nghiêm túc và trách nhiệm trong kinh doanh bảo hiểm. Ý nghĩa bao trùm của nội dung này là tạo ra sự minh bạch và an toàn tuyệt đối cho thị trường tài chính. Việc yêu cầu doanh nghiệp phải "sẵn sàng về mọi mặt" trước khi hoạt động không chỉ bảo vệ quyền lợi của người mua bảo hiểm mà còn góp phần xây dựng một hệ thống các định chế tài chính chuyên nghiệp, uy tín và phát triển bền vững trong dài hạn.
Trân trọng./.