Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm bảo hiểm sức khỏe bao gồm những nội dung gì?
Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm bảo hiểm sức khỏe bao gồm những nội dung gì?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi đang cân nhắc tham gia bảo hiểm cho gia đình nhưng khi đọc các tập tài liệu giới thiệu sản phẩm từ đại lý, tôi thấy thông tin quá nhiều và có phần giống như quảng cáo. Tôi muốn hỏi theo quy định, một tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và sức khỏe chuẩn mực phải bao gồm những nội dung cốt lõi nào? Làm sao để tôi nhận diện được các quyền lợi thực tế, các điểm loại trừ hay các chi phí kèm theo để tránh hiểu lầm khi ký hợp đồng? Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn.
MỤC LỤC
1. Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe là gì?
Trả lời:
1. Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe là gì?
Trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm, việc xác định đúng loại hình bảo hiểm có ý nghĩa quan trọng nhằm giúp người tham gia bảo hiểm hiểu rõ phạm vi bảo vệ cũng như quyền lợi mà mình có thể được hưởng. Pháp luật về kinh doanh bảo hiểm đã đưa ra những khái niệm cụ thể để phân biệt các loại hình bảo hiểm khác nhau. Trong đó, bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe là hai loại hình bảo hiểm phổ biến, gắn liền trực tiếp với các rủi ro liên quan đến con người. Căn cứ theo khoản 13, 15 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 giải thích như sau:
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
13. Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết.
....
15. Bảo hiểm sức khỏe là loại hình bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm bị thương tật, tai nạn, ốm đau, bệnh tật hoặc chăm sóc sức khỏe.”
Theo đó, bảo hiểm nhân thọ có thể được hiểu là loại hình bảo hiểm dành cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết. Trong khi đó, bảo hiểm sức khỏe có thể được hiểu là loại hình bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm bị thương tật, tai nạn, ốm đau, bệnh tật hoặc chăm sóc sức khỏe.
Từ khái niệm nêu trên có thể thấy rằng, pháp luật đã xác định rõ nội hàm của bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các sản phẩm bảo hiểm trên thị trường. Việc hiểu rõ các khái niệm này giúp người dân có thể phân biệt đúng loại hình bảo hiểm, đồng thời lựa chọn sản phẩm bảo hiểm phù hợp với nhu cầu bảo vệ tài chính và chăm sóc sức khỏe của bản thân cũng như gia đình.
2. Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm bảo hiểm sức khỏe bao gồm những nội dung gì?
Trong hành trình bảo vệ tài chính của mỗi cá nhân, tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và sức khỏe đóng vai trò là nhịp cầu thông tin đầu tiên, được Điều 31 Thông tư số 67/2023/TT-BTC ngày 02/11/2023 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Nghị định số 46/2023/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2023 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm (sau đây gọi tắt là “Thông tư số 67/2023/TT-BTC”) ghi nhận chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch và trung thực tối đa, cụ thể:
“Điều 31. Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm bảo hiểm sức khỏe
1. Tài liệu giới thiệu sản phẩm đáp ứng các yêu cầu sau:
a) Giới thiệu được đặc tính cơ bản của sản phẩm bảo hiểm;
b) Phản ánh trung thực các thông tin cơ bản tại quy tắc, điều kiện, điều khoản của sản phẩm bảo hiểm, nêu rõ các quyền lợi bảo hiểm và loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, không được cung cấp các thông tin không rõ ràng, tạo cho bên mua bảo hiểm hiểu lầm về những quyền lợi của sản phẩm;
c) Trường hợp cung cấp qua tổ chức hoạt động đại lý hoặc doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tài liệu giới thiệu sản phẩm phải thể hiện rõ đây là sản phẩm bảo hiểm, được cung cấp bởi doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, không phải là sản phẩm của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; việc tham gia sản phẩm bảo hiểm không phải là yêu cầu bắt buộc để thực hiện hay hưởng một dịch vụ nào khác của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;
d) Phông chữ sử dụng ở tài liệu giới thiệu sản phẩm là Times New Roman, cỡ chữ tối thiểu là 12 hoặc phông chữ khác với cỡ chữ tương đương.
2. Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư phải đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều này và có các thông tin sau:
a) Chính sách đầu tư, mục tiêu đầu tư, cơ cấu đầu tư tài sản, mức lãi suất đầu tư tối thiểu cam kết của quỹ liên kết chung (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết chung); các loại quỹ liên kết đơn vị hiện có, chính sách đầu tư, các loại tài sản đầu tư, tỷ lệ phân bổ tài sản đầu tư của từng quỹ (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị);
b) Tỷ lệ, mức tối đa của các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm;
c) Thông tin rõ ràng về việc: bên mua bảo hiểm được hưởng toàn bộ kết quả đầu tư và sẽ chịu toàn bộ rủi ro đầu tư từ các quỹ liên kết đơn vị đã lựa chọn (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị), hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư là một cam kết dài hạn và bên mua bảo hiểm không nên hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm vì các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm có thể rất cao trong thời gian đầu của hợp đồng;
d) Kết quả hoạt động của các quỹ liên kết đơn vị hiện có trong 05 năm tài chính gần nhất, hoặc toàn bộ thời gian mà quỹ đã được thành lập và hoạt động nếu ngắn hơn 05 năm (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị). Doanh nghiệp bảo hiểm phải nêu rõ thông tin trên là kết quả hoạt động trong quá khứ dùng để tham khảo và không phải là cơ sở để đảm bảo chắc chắn về kết quả hoạt động của các quỹ liên kết đơn vị trong tương lai. Các kết quả đầu tư trong quá khứ được sử dụng làm tham chiếu phải phù hợp với sản phẩm liên kết đơn vị và các quỹ liên kết đơn vị đang được giới thiệu.
3. Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm hưu trí phải đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều này và có các thông tin sau:
a) Chính sách đầu tư, mục tiêu và cơ cấu đầu tư tài sản của quỹ hưu trí tự nguyện, lãi suất đầu tư tối thiểu cam kết với bên mua bảo hiểm đối với phần phí bảo hiểm được phân bổ vào tài khoản bảo hiểm hưu trí;
b) Tỷ lệ, mức tối đa các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm;
c) Thông tin rõ ràng cho bên mua bảo hiểm biết việc giao kết hợp đồng bảo hiểm hưu trí là một cam kết dài hạn và không được rút trước tài khoản bảo hiểm hưu trí trừ trường hợp quy định tại Điều 119 Nghị định số 46/2023/NĐ-CP;
d) Đối với các sản phẩm bảo hiểm không thuộc nghiệp vụ bảo hiểm hưu trí theo quy định tại Mục 3 Chương VII Nghị định số 46/2023/NĐ-CP, trong tài liệu giới thiệu sản phẩm, doanh nghiệp bảo hiểm không được sử dụng tên thương mại là bảo hiểm hưu trí hoặc các tên gọi khác gây hiểu nhầm cho bên mua bảo hiểm là các sản phẩm này cung cấp thu nhập bổ sung cho người được bảo hiểm khi hết tuổi lao động.”
Trước tiên, tài liệu giới thiệu sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Giới thiệu được đặc tính cơ bản của sản phẩm bảo hiểm;
- Phản ánh trung thực các thông tin cơ bản tại quy tắc, điều kiện, điều khoản của sản phẩm bảo hiểm, nêu rõ các quyền lợi bảo hiểm và loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, không được cung cấp các thông tin không rõ ràng, tạo cho bên mua bảo hiểm hiểu lầm về những quyền lợi của sản phẩm;
- Trường hợp cung cấp qua tổ chức hoạt động đại lý hoặc doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tài liệu giới thiệu sản phẩm phải thể hiện rõ đây là sản phẩm bảo hiểm, được cung cấp bởi doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, không phải là sản phẩm của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; việc tham gia sản phẩm bảo hiểm không phải là yêu cầu bắt buộc để thực hiện hay hưởng một dịch vụ nào khác của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm;
- Phông chữ sử dụng ở tài liệu giới thiệu sản phẩm là Times New Roman, cỡ chữ tối thiểu là 12 hoặc phông chữ khác với cỡ chữ tương đương.
Từ đó thấy rằng, sản phẩm bảo hiểm phải được giới thiệu một cách minh bạch, đầy đủ về quyền lợi bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm và các trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, tránh cung cấp thông tin không rõ ràng hoặc gây hiểu lầm cho bên mua bảo hiểm về quyền lợi của sản phẩm. Bên cạnh đó, tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư ngoài đáp ứng các yêu cầu trên thì phải có các thông tin sau:
- Chính sách đầu tư, mục tiêu đầu tư, cơ cấu đầu tư tài sản, mức lãi suất đầu tư tối thiểu cam kết của quỹ liên kết chung (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết chung); các loại quỹ liên kết đơn vị hiện có, chính sách đầu tư, các loại tài sản đầu tư, tỷ lệ phân bổ tài sản đầu tư của từng quỹ (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị);
- Tỷ lệ, mức tối đa của các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm;
- Thông tin rõ ràng về việc: bên mua bảo hiểm được hưởng toàn bộ kết quả đầu tư và sẽ chịu toàn bộ rủi ro đầu tư từ các quỹ liên kết đơn vị đã lựa chọn (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị), hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư là một cam kết dài hạn và bên mua bảo hiểm không nên hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm vì các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm có thể rất cao trong thời gian đầu của hợp đồng;
- Kết quả hoạt động của các quỹ liên kết đơn vị hiện có trong 05 năm tài chính gần nhất, hoặc toàn bộ thời gian mà quỹ đã được thành lập và hoạt động nếu ngắn hơn 05 năm (đối với sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị). Doanh nghiệp bảo hiểm phải nêu rõ thông tin trên là kết quả hoạt động trong quá khứ dùng để tham khảo và không phải là cơ sở để đảm bảo chắc chắn về kết quả hoạt động của các quỹ liên kết đơn vị trong tương lai. Các kết quả đầu tư trong quá khứ được sử dụng làm tham chiếu phải phù hợp với sản phẩm liên kết đơn vị và các quỹ liên kết đơn vị đang được giới thiệu.
Còn đối với tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm hưu trí phải đáp ứng khoản 1 Điều 31 Thông tư số 67/2023/TT-BTC và có các thông tin sau:
- Chính sách đầu tư, mục tiêu và cơ cấu đầu tư tài sản của quỹ hưu trí tự nguyện, lãi suất đầu tư tối thiểu cam kết với bên mua bảo hiểm đối với phần phí bảo hiểm được phân bổ vào tài khoản bảo hiểm hưu trí;
- Tỷ lệ, mức tối đa các khoản phí tính cho bên mua bảo hiểm;
- Thông tin rõ ràng cho bên mua bảo hiểm biết việc giao kết hợp đồng bảo hiểm hưu trí là một cam kết dài hạn và không được rút trước tài khoản bảo hiểm hưu trí trừ trường hợp tại Điều 119 Nghị định số 46/2023/NĐ-CP;
- Đối với các sản phẩm bảo hiểm không thuộc nghiệp vụ bảo hiểm hưu trí theo Mục 3 Chương VII Nghị định số 46/2023/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí, trong tài liệu giới thiệu sản phẩm, doanh nghiệp bảo hiểm không được sử dụng tên thương mại là bảo hiểm hưu trí hoặc các tên gọi khác gây hiểu nhầm cho bên mua bảo hiểm là các sản phẩm này cung cấp thu nhập bổ sung cho người được bảo hiểm khi hết tuổi lao động.
Vậy là, điều khoản này đã thiết lập một chuẩn mực pháp lý quan trọng giúp thanh lọc thông tin trên thị trường, buộc doanh nghiệp phải đặt quyền lợi của khách hàng lên hàng đầu ngay từ bước tiếp cận đầu tiên. Việc chuẩn hóa tài liệu giới thiệu không chỉ giúp người dân an tâm hơn khi tham gia bảo hiểm mà còn góp phần loại bỏ những cách thức tư vấn thiếu lành mạnh, gây nhầm lẫn. Đây chính là nền tảng vững chắc để xây dựng một hệ sinh thái tài chính bền vững, nơi mà niềm tin được củng cố bằng sự minh bạch và trách nhiệm giải trình cao nhất của doanh nghiệp. Qua đó, mỗi tài liệu giới thiệu sản phẩm sẽ thực sự trở thành một bản cam kết về uy tín, giúp thị trường bảo hiểm Việt Nam phát triển chuyên nghiệp và nhân văn hơn.
Trân trọng./.