Nguồn án lệ về việc yêu cầu công nhận quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất (Quyết định giám đốc thẩm số 30/2024/DS-GĐT)
NGUỒN ÁN LỆ VỀ VIỆC YÊU CẦU CÔNG NHẬN QUYỀN SỞ HỮU TÀI SẢN VÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 30/2024/DS-GĐT)
Quyết định giám đốc thẩm số 30/2024/DS-GĐT ngày 11/6/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội hủy Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự của Tòa án nhân dân huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ về việc yêu cầu công nhận quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất.
Nội dung hủy án:
“[2] Theo quy định tại Điều 7 Quyết định số 64/2001/QĐ-TTg ngày 26/4/2001 của Chính phủ về việc ban hành quy chế quản lý và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài “Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước mọi nguồn viện trợ phi chính phủ từ vận động đến đàm phán và ký kết viện trợ với các bên tài trợ, theo dõi giám sát quá trình thực hiện và đánh giá kết quả, hiệu quả sử dụng các khoản viện trợ phi chính phủ”, điểm 4.5 mục C Thông tư số 70/2001/TT-BTC ngày 24/8/2001 của Bộ Tài chính “Đối với các khoản viện trợ không hoàn lại của các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài trực tiếp cho cấp huyện theo quy định của pháp luật thuộc nguồn thu của Ngân sách cấp huyện,..” và mục D Thông tư 70/2001/TT-BTC ngày 24/8/2001 “Sau khi kết thúc, các chương trình, dự án viện trợ phải tiến hành bàn giao tài sản. Trang thiết bị từ nguồn viện trợ khi được bàn giao cho đơn vị sử dụng là tài sản của Nhà nước, đơn vị có trách nhiệm quản lý theo chế độ quản lý và thanh lý tài sản Nhà nước hiện hành”. Như vậy, trụ sở làm việc của HTX Thanh Ba thuộc thửa đất số 36, tờ bản đồ 16 là tài sản được hình thành từ kinh phí của Tổ chức GRET/Pháp trong quá trình thực hiện dự án, phục vụ cho các hoạt động của dự án. Tuy nhiên, Tòa án nhân dân huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ không đưa Ủy ban nhân dân huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ và cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để làm rõ thửa đất số 36, tờ bản đồ 16 nêu trên có phải là tài sản của Nhà nước hay không là thiếu sót. Việc Tòa án cấp sơ thẩm xác nhận thửa đất số 36, tờ bản đồ 16, diện tích 90m2 đất ở tại K9, thị trấn T, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ và tài sản trên đất thuộc quyền sử dụng và sở hữu của ông C, bà Th là chưa đủ cơ sở.
[3] Theo quy định tại Điều 1 và Điều 80 Luật Đất đai năm 1993 thì Chính phủ quyết định việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế (gọi chung là người nước ngoài) thuê đất. Việc Chương trình Sông Hồng (do Tổ chức GRET/Pháp là tổ chức phi chính phủ tài trợ kinh phí) nhận chuyển nhượng nhà, đất của ông H, bà H vào năm 2002 để phục vụ cho các hoạt động dự án là đã vi phạm quy định trên. Mặc dù giữa ông C, bà Th và ông H, bà H, HTX Thanh Ba (hiện nay đã giải thể) không có tranh chấp với nhau nhưng việc yêu cầu công nhận quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất nêu trên không thuộc trường hợp giải quyết việc dân sự quy định tại Điều 27, Điều 361 Bộ luật Tố tụng năm 2015. Do đó, Tòa án nhân dân huyện Thanh Ba thụ lý đơn yêu cầu của ông C, bà Th theo thủ tục giải quyết việc dân sự là không đúng quy định của pháp luật.”