Người quản lý doanh nghiệp là ai? Người kiểm soát của doanh nghiệp là ai? Người quản lý, người kiểm soát của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Người quản lý doanh nghiệp là ai? Người kiểm soát của doanh nghiệp là ai? Người quản lý, người kiểm soát của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi hiện đang làm việc tại một doanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và được công ty dự kiến bổ nhiệm vào vị trí quản lý nội bộ. Tuy nhiên, khi tìm hiểu quy định pháp luật, tôi thấy có nhiều khái niệm như “người quản lý doanh nghiệp”, “người kiểm soát doanh nghiệp” nhưng chưa hiểu rõ những ai được xem là người quản lý, người kiểm soát theo quy định pháp luật, cũng như quyền hạn, trách nhiệm và điều kiện đối với các chức danh này trong doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam. Mong luật sư giải đáp giúp tôi, xin cảm ơn!
MỤC LỤC
1. Người quản lý doanh nghiệp là ai?
Trả lời:
1. Người quản lý doanh nghiệp là ai?
Trong hoạt động của doanh nghiệp, bộ phận quản lý giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức, điều hành và định hướng phát triển. Việc xác định người quản lý doanh nghiệp không chỉ có ý nghĩa về mặt quản trị mà còn là cơ sở để xác định quyền hạn và trách nhiệm pháp lý của các cá nhân liên quan. Do đó, khoản 24 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 đã giải thích rõ như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
24. Người quản lý doanh nghiệp là người quản lý doanh nghiệp tư nhân và người quản lý công ty, bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác theo quy định tại Điều lệ công ty.”
Theo đó, có thể hiểu người quản lý doanh nghiệp là người quản lý doanh nghiệp tư nhân và người quản lý công ty, bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác theo quy định tại Điều lệ công ty. Vậy là, tùy thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp mà cơ cấu quản lý sẽ có sự khác nhau.
Việc xác định rõ người quản lý doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng trong thực tiễn. Đây là cơ sở để xác định trách nhiệm pháp lý, quyền hạn quản lý và nghĩa vụ của từng cá nhân trong quá trình điều hành doanh nghiệp. Đồng thời, điều này còn góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế tình trạng lạm quyền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, cổ đông, thành viên góp vốn cũng như các chủ thể liên quan. Bên cạnh đó, việc xác định đúng người quản lý còn giúp cơ quan nhà nước thuận lợi trong công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm khi cần thiết.
2. Người kiểm soát của doanh nghiệp là ai? Người quản lý, người kiểm soát của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam được quy định như thế nào?
Trong hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, bộ máy quản lý và kiểm soát có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm sự ổn định, minh bạch và an toàn tài chính. Việc pháp luật quy định cụ thể về người quản lý và người kiểm soát nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Căn cứ tại Điều 80 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 ghi nhận:
“Điều 80. Người quản lý, người kiểm soát của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam
1. Người quản lý của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm bao gồm các chức danh sau đây:
a) Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên;
b) Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Phó giám đốc hoặc Phó Tổng giám đốc, người đại diện theo pháp luật;
c) Kế toán trưởng, Giám đốc chi nhánh, Trưởng văn phòng đại diện, các trưởng bộ phận nghiệp vụ và các chức danh tương đương theo quy định tại Điều lệ công ty.
2. Người quản lý của chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam bao gồm các chức danh sau đây:
a) Giám đốc, Phó giám đốc;
b) Kế toán trưởng, các trưởng bộ phận nghiệp vụ và các chức danh tương đương theo quy định tại quy chế tổ chức và hoạt động của chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam.
3. Người kiểm soát tại doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam có quyền độc lập về chuyên môn nghiệp vụ, bao gồm các chức danh sau đây:
a) Trưởng Ban kiểm soát, Kiểm soát viên;
b) Trưởng bộ phận quản trị rủi ro, Trưởng bộ phận kiểm soát tuân thủ, Trưởng bộ phận kiểm toán nội bộ;
c) Chuyên gia tính toán.
4. Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải bảo đảm duy trì Giám đốc và Chuyên gia tính toán hoặc Tổng giám đốc và Chuyên gia tính toán. Trường hợp có thay đổi, trong thời hạn 75 ngày kể từ ngày Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán thôi giữ chức vụ, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán mới.”
Theo đó, người quản lý của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm bao gồm các chức danh sau đây:
- Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên;
- Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Phó giám đốc hoặc Phó Tổng giám đốc, người đại diện theo pháp luật;
- Kế toán trưởng, Giám đốc chi nhánh, Trưởng văn phòng đại diện, các trưởng bộ phận nghiệp vụ và các chức danh tương đương theo Điều lệ công ty.
Còn người quản lý của chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam bao gồm các chức danh sau đây:
- Giám đốc, Phó giám đốc;
- Kế toán trưởng, các trưởng bộ phận nghiệp vụ và các chức danh tương đương theo quy chế tổ chức và hoạt động của chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam.
Đây là những cá nhân trực tiếp điều hành, tổ chức thực hiện chiến lược kinh doanh, quản trị tài chính và chịu trách nhiệm đối với hoạt động của doanh nghiệp hoặc chi nhánh bảo hiểm. Bên cạnh đội ngũ quản lý, pháp luật còn ghi nhận về người kiểm soát nhằm bảo đảm cơ chế giám sát độc lập và hạn chế các rủi ro trong hoạt động bảo hiểm. Cụ thể, người kiểm soát tại doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam có quyền độc lập về chuyên môn nghiệp vụ, bao gồm các chức danh sau đây:
- Trưởng Ban kiểm soát, Kiểm soát viên;
- Trưởng bộ phận quản trị rủi ro, Trưởng bộ phận kiểm soát tuân thủ, Trưởng bộ phận kiểm toán nội bộ;
- Chuyên gia tính toán.
Những chủ thể này có quyền độc lập về chuyên môn nghiệp vụ, thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát, đánh giá mức độ an toàn tài chính cũng như khả năng tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp bảo hiểm. Đặc biệt, Chuyên gia tính toán giữ vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá khả năng thanh toán, dự phòng nghiệp vụ và mức độ an toàn của doanh nghiệp bảo hiểm trên cơ sở tính toán chuyên môn.
Ngoài ra, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải bảo đảm duy trì Giám đốc và Chuyên gia tính toán hoặc Tổng giám đốc và Chuyên gia tính toán. Trường hợp có thay đổi, trong thời hạn 75 ngày kể từ ngày Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán thôi giữ chức vụ, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam phải nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị Bộ Tài chính chấp thuận Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Chuyên gia tính toán mới. Điều này cho thấy Nhà nước đặc biệt chú trọng đến tính ổn định, an toàn và chuyên nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, một lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tham gia bảo hiểm và sự an toàn của thị trường tài chính.
Như vậy, người quản lý và người kiểm soát trong doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam là những chủ thể giữ vai trò cốt lõi trong hoạt động quản trị, điều hành và giám sát doanh nghiệp. Việc pháp luật quy định rõ các chức danh này không chỉ giúp xác định trách nhiệm, quyền hạn của từng cá nhân mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và an toàn trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm, duy trì sự ổn định của thị trường bảo hiểm và bảo đảm sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Trân trọng./.