Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm những gì? Chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện như thế nào? Nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm được quy định ra sao?

Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm những gì? Chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện như thế nào? Nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm được quy định ra sao?

Luật sư cho tôi hỏi: Theo quy định hiện hành thì hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm những hoạt động nào? Đồng thời, chính sách của Nhà nước đối với việc phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện ra sao? Ngoài ra, pháp luật quy định nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm như thế nào để bảo đảm quyền và lợi ích của các bên tham gia? Mong luật sư giải đáp giúp tôi.

MỤC LỤC

1. Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm những gì?

2. Chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện như thế nào?

3. Nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm được quy định ra sao?

Trả lời:

1. Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm những gì?

Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm ngày càng phát triển và trở thành một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm có ý nghĩa cần thiết đối với tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm. Pháp luật Việt Nam đã đưa ra những quy định cụ thể nhằm xác định phạm vi của hoạt động kinh doanh bảo hiểm, từ đó làm cơ sở cho việc quản lý nhà nước cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia thị trường bảo hiểm. Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 nêu rõ:

“Điều 4. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm và các hoạt động có liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm đại lý bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, dịch vụ phụ trợ bảo hiểm.”

Theo đó, hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm:

- Kinh doanh bảo hiểm;

- Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm;

- Các hoạt động có liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm bao gồm: đại lý bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, dịch vụ phụ trợ bảo hiểm.

Ta có thể thấy rằng, hoạt động kinh doanh bảo hiểm không chỉ giới hạn ở việc doanh nghiệp bảo hiểm bán sản phẩm bảo hiểm mà còn bao gồm nhiều hoạt động liên quan khác nhằm bảo đảm sự vận hành hiệu quả của thị trường bảo hiểm. Việc xác định rõ phạm vi của hoạt động kinh doanh bảo hiểm góp phần tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, phát triển thị trường bảo hiểm một cách minh bạch, ổn định và bền vững.

2. Chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện như thế nào?

Hoạt động kinh doanh bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài chính cho cá nhân, tổ chức trước các rủi ro trong cuộc sống, đồng thời góp phần huy động nguồn vốn cho nền kinh tế. Nhằm thúc đẩy sự phát triển ổn định và bền vững của thị trường bảo hiểm, pháp luật Việt Nam đã quy định các chính sách của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Những chính sách này được quy định cụ thể trong Điều 5 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 như sau:

“Điều 5. Chính sách phát triển hoạt động kinh doanh bảo hiểm

1. Nhà nước bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm và các tổ chức hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

2. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô nghiên cứu, phát triển sản phẩm, dịch vụ, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

3. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô đầu tư trở lại nền kinh tế, tái đầu tư, xây dựng thị trường bảo hiểm.

4. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện đối với việc triển khai và tham gia các sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, các sản phẩm bảo hiểm vi mô và các sản phẩm bảo hiểm vì mục tiêu an sinh, xã hội.”

Trước hết, Nhà nước bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm cũng như các tổ chức hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm, đồng thời tạo môi trường pháp lý ổn định cho các doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động và phát triển.

Bên cạnh đó, Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện để các doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam và các tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô nghiên cứu, phát triển sản phẩm và dịch vụ bảo hiểm, đồng thời ứng dụng công nghệ tiên tiến trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Chính sách này nhằm thúc đẩy đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người tham gia bảo hiểm.

Ngoài ra, Nhà nước cũng khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức liên quan đầu tư trở lại nền kinh tế, tái đầu tư và tham gia xây dựng thị trường bảo hiểm. Thông qua đó, nguồn vốn từ hoạt động bảo hiểm có thể được sử dụng hiệu quả, góp phần hỗ trợ sự phát triển của nền kinh tế.

Đồng thời, Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho việc triển khai và tham gia các sản phẩm bảo hiểm phục vụ mục tiêu an sinh xã hội, chẳng hạn như bảo hiểm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, bảo hiểm vi mô và các sản phẩm bảo hiểm hướng đến mục tiêu an sinh xã hội. Các chính sách này góp phần hỗ trợ người dân, đặc biệt là các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trước rủi ro.

Từ các quy định nêu trên có thể thấy rằng Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và thúc đẩy sự phát triển của thị trường bảo hiểm. Thông qua các chính sách bảo đảm quyền lợi của các bên tham gia, khuyến khích đổi mới sản phẩm, ứng dụng công nghệ và mở rộng các loại hình bảo hiểm phục vụ an sinh xã hội, hoạt động kinh doanh bảo hiểm được tạo điều kiện để phát triển ổn định, minh bạch và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

3. Nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm được quy định ra sao?

Trong lĩnh vực bảo hiểm, việc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm phải tuân thủ những nguyên tắc nhất định nhằm bảo đảm sự minh bạch của thị trường cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia. Pháp luật Việt Nam đã quy định rõ các nguyên tắc này để làm cơ sở cho hoạt động cung cấp dịch vụ bảo hiểm và việc tham gia bảo hiểm của tổ chức, cá nhân. Các nguyên tắc đó được quy định tại Điều 6 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 sửa đổi bởi khoản 2 Điều 6 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2025 như sau:

“Điều 6. Nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm

1. Tổ chức, cá nhân tại Việt Nam có nhu cầu tham gia bảo hiểm chỉ được tham gia bảo hiểm tại doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô được cấp giấy phép thành lập và hoạt động tại Việt Nam, trừ trường hợp sử dụng dịch vụ bảo hiểm qua biên giới theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

2. Chính phủ quy định chi tiết việc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm qua biên giới, dịch vụ môi giới bảo hiểm qua biên giới phù hợp với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.”

Trước hết, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi có nhu cầu tham gia bảo hiểm chỉ được tham gia bảo hiểm tại các doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài hoặc tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô đã được cấp giấy phép thành lập và hoạt động tại Việt Nam, trừ trường hợp sử dụng dịch vụ bảo hiểm qua biên giới theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Quy định này nhằm bảo đảm rằng các tổ chức cung cấp dịch vụ bảo hiểm phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý và chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, từ đó bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.

Tuy nhiên, pháp luật cũng cho phép sử dụng dịch vụ bảo hiểm qua biên giới trong những trường hợp phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Điều này thể hiện sự hội nhập của thị trường bảo hiểm Việt Nam với thị trường bảo hiểm quốc tế, đồng thời vẫn bảo đảm tuân thủ các cam kết quốc tế.

Bên cạnh đó, pháp luật giao Chính phủ quy định chi tiết về việc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm qua biên giới cũng như dịch vụ môi giới bảo hiểm qua biên giới, bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Quy định này nhằm tạo hành lang pháp lý cụ thể cho việc triển khai các hoạt động bảo hiểm có yếu tố nước ngoài.

Từ những quy định nêu trên có thể thấy rằng pháp luật Việt Nam đã đặt ra các nguyên tắc rõ ràng đối với việc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm nhằm bảo đảm sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước đối với thị trường bảo hiểm. Đồng thời, các quy định này cũng tạo điều kiện cho việc hội nhập quốc tế trong lĩnh vực bảo hiểm thông qua cơ chế cung cấp dịch vụ bảo hiểm qua biên giới, góp phần thúc đẩy sự phát triển ổn định và minh bạch của thị trường bảo hiểm tại Việt Nam.

Trân trọng./.