ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ XỬ LÝ VẬT CHỨNG LÀ TÀI SẢN CHUNG HỢP NHẤT CỦA VỢ CHỒNG

Tình huống pháp lý:

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân có thể có tài sản chung hợp nhất không phân chia theo phần. Đây là loại tài sản mà quyền sở hữu của các bên (vợ và chồng) gắn kết với nhau một cách không tách rời. Không ai được xác định sở hữu một phần cụ thể nào cho đến khi có quyết định phân chia tài sản hoặc khi chấm dứt quan hệ hôn nhân. Nếu tài sản chung của vợ chồng là tang vật của một hành vi phạm tội, việc xử lý và phân chia tài sản này sẽ tuân theo các quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Bộ luật Hình sự 2015, và các luật liên quan, đồng thời phải xem xét các quy định về tài sản chung trong Luật Hôn nhân và Gia đình.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[2] Về biện pháp tư pháp: Chiếc xe ô tô nhãn hiệu Misubitshi Xpander biển kiểm soát 90A-084.24 được Trần Văn B sử dụng để chở 04 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép vào Việt Nam là phương tiện phạm tội. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự, điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự thì vật chứng là phương tiện phạm tội thì phải tịch thu sung vào ngân sách nhà nước. Trong vụ án này, khi xử lý vật chứng, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm đã tuyên tịch thu 50% giá trị sau khi hóa giá của chiếc xe ô tô nộp ngân sách nhà nước và trả lại cho chị Trần Thị Hồng H 50% giá trị sau khi hóa giá chiếc xe là áp dụng không đúng quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự về xử lý vật chứng.

Chiếc xe ô tô Mitsubishi Xpander biển kiểm soát 90A-084.24 là tài sản chung của Trần Văn B và chị Trần Thị Hồng H trong thời kỳ hôn nhân, là tài sản chung hợp nhất, không phân chia theo phần. Trong trường hợp chị Trần Thị Hồng H có yêu cầu được bồi thường một phần giá trị chiếc xe, chị H có quyền khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung.

Trước khi Trần Văn B sử dụng chiếc xe làm phương tiện phạm tội, chiếc xe này đã được vợ chồng Trần Văn B thế chấp để vay Ngân hàng A số tiền 440.000.000 đồng, tại thời điểm xét xử sơ thẩm chưa tất toán xong. Trong trường hợp Trần Văn B và chị Trần Thị Hồng H không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng A theo hợp đồng, Ngân hàng A có quyền khởi kiện vụ án dân sự theo quy định của pháp luật.”