Đề xuất Án lệ về việc giải quyết vụ án trong trường hợp Tòa án không thể lấy được ý kiến của con chung từ đủ 07 tuổi trở lên trong vụ án ly hôn

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN TRONG TRƯỜNG HỢP TÒA ÁN KHÔNG THỂ LẤY ĐƯỢC Ý KIẾN CỦA CON CHUNG TỪ ĐỦ 07 TUỔI TRỞ LÊN TRONG VỤ ÁN LY HÔN

Tình huống pháp lý:

Trong vụ án tranh chấp về “Ly hôn”, việc Tòa án quyết định giao con cho vợ hoặc chồng cần căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con như điều kiện chăm sóc, giáo dục, y tế,… và dựa trên nguyện vọng của con nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên.

Khoản 3 Điều 208 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định: “Đối với vụ án tranh chấp về nuôi con khi ly hôn hoặc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, thẩm phán phải lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên, trường hợp cần thiết có thể mời đại diện cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em chứng kiến, tham gia ý kiến. Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên và các thủ tục tố tụng khác đối với người chưa thành niên phải bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người chưa thành niên, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, giữ bí mật cá nhân của người chưa thành niên”.

Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nêu: “Vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.

Do đó, trong tình huống này, Tòa án cần tiến hành việc lấy ý kiến của con từ 07 tuổi trở lên. Tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các vụ án hôn nhân gia đình cho thấy nhiều trường hợp Tòa án không thể ghi nhận ý kiến của con do sự không hợp tác từ phía người đang trực tiếp chăm sóc con chung. Việc này gây ra sự khó khăn của Tòa án trong việc giải quyết vụ án.

Một số quan điểm cho rằng Tòa án phải lấy ý kiến của con chung vì đây là thủ tục bắt buộc nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của vợ, chồng, con… . Một số Tòa án cho rằng trường hợp Tòa án đã tiến hành hết các biện pháp nhưng vẫn không thể ghi nhận được nguyện vọng của con thì Tòa án vẫn xét xử vụ án, dựa trên các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Do đó, việc có Án lệ về vấn đề này để áp dụng trong các tình huống tương tự là điều cần thiết.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[4]… Mặc dù, trong qúa trình giải quyết vụ án Tòa án không lấy được ý kiến của cháu H về nguyện vọng sống với chị N, nhưng đây không phải là căn cứ để Tòa án đình chỉ hay tạm đình chỉ giải quyết vụ án, khi giải quyết giao con chung cho cha hoặc mẹ nuôi dưỡng Tòa án đã xem xét toàn diện về mọi mặt của cháu H do từ trước đến nay cháu sống chung với chị N và có đi học, P triển bình thường như bao đứa trẻ khác. Vì vậy, để đảm bảo về mặt tâm lý và cuộc sống ổn định hiện tại của cháu Cao H, Hội đồng xét xử thấy nên xử giao cháu Cao Gia H cho chị N tiếp tục trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng là hoàn toàn phù hợp...”