Đề xuất Án lệ về việc tranh chấp lối đi qua bất động sản liền kề

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC TRANH CHẤP LỐI ĐI QUA BẤT ĐỘNG SẢN LIỀN KỀ

Tình huống pháp lý:

Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, đặc biệt là tranh chấp về lối đi qua bất động sản liền kề, thường phát sinh sự nhầm lẫn trong việc xác định căn cứ pháp luật áp dụng. Một số trường hợp bất động sản đã có lối đi hợp pháp nhưng bị người sử dụng đất liền kề cản trở, dẫn đến tranh chấp về quyền đi lại. Từ đó hình thành hai quan điểm: Quan điểm thứ nhất cho rằng khi lối đi không còn sử dụng được thì có thể yêu cầu mở lối đi mới theo Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015. Quan điểm thứ hai cho rằng nếu lối đi bị cản trở trái pháp luật thì phải yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở và khôi phục lối đi theo Điều 169 Bộ luật Dân sự 2015. Sự khác biệt này dẫn đến cách áp dụng pháp luật chưa thống nhất trong thực tiễn xét xử.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[7] Như vậy, khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông T5, ông Xã đã có lối đi ra đường công cộng, không bị vây bọc hoàn toàn bởi các bất động sản liền kề. Lối đi cũ không sử dụng được là do hành vi cản trở của người sử dụng đất liền kề là ông T7 sau khi được ông T5 cho đất vào năm 2014. Do đó, ông Xã có quyền khởi kiện yêu cầu người có hành vi cản trở trái pháp luật phải chấm dứt hành vi đó theo quy định tại Điều 169 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[8] Theo quy định tại Điều 254 của Bộ luật Dân sự năm 2015 thì chỉ trong trường hợp bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác mà không có lối đi hoặc không đủ lối đi mới có quyền yêu cầu chủ sử dụng bất động sản vây bọc phải mở lối đi. Khi đó, lối đi thuận tiện và hợp lý nhất mới được xem xét mở trên bất động sản vây bọc. Theo quy định nêu trên, nếu bất động sản không bị vây bọc, vẫn có lối đi ra đường công cộng thì không có quyền yêu cầu chủ sử dụng bất động sản khác phải mở lối đi ngắn nhất và thuận tiện nhất.”